De Bogomielen (950-1463): Bruggenbouwers  van de Europese spiritualiteit, voordracht door Dick van Niekerk.

Met hun boodschap van zelfheiliging en zelfautoriteit, alsook volstrekte afwijzing van deze wereld zorgen de bogomielen (Bulgaars: de door God geliefden) voor een schok in het totalitaire kerkelijke klimaat van de Middeleeuwen. De ‘katharen van de Balkan’ – zoals de als ketters beschouwde bogomielen ook wel worden genoemd – leven de mensheid een aansprekend spiritueel bevrijdingspad voor, waartoe duizenden zich voelen aangetrokken. De volgelingen van pope Bogomil, oorspronkelijk afkomstig uit het huidige Macedonië en Bulgarije, brengen de bevrijdende boodschap&dat de in ieder mens aanwezige goddelijke vonk hem uit de ‘gevangenis van de stof’ kan laten breken door een consequente navolging van Christus. Die heeft de mens geopenbaard hoe hij door permanent gebed en gewetensvolle ascese zijn definitieve zielenheil kan verwerven. Daaraan komen volgens de bogomielen geen priesters of kerkelijke instanties te pas.

Op de Balkan weten de bogomielen zich vijf eeuwen lang te handhaven. Over Europa weten ze hun leer breed te verspreiden: van Byzantium tot Occitan ië, van Ohrid tot Keulen. Door hun activiteiten ontstaat er een klimaat van uitwisseling tussen Oost en West, op het spirituele en culturele vlak. Ze treden op als de ‘mentoren’ van hun gnostieke geestverwanten in West-Europa, de katharen, die ze overigens twee eeuwen overleven. Ze gelden als de onbetwiste voorlopers van het latere protestantisme. Door hun nadruk op ieders individuele verantwoordelijkheid leggen ze mede de basis voor het nieuwe mensbeeld van de renaissance. Fameus zijn de duizenden uniek uitgevoerde bogomielse grafstenen in Bosnië. Bepaalde afbeeldingen daarop komen zelfs sterk overeen met beelden en symbolen uit het werk van Jeroen Bosch. Ze blijken veel invloed te hebben gehad op bekende Engelse schrijvers als John Milton en William Blake.

Aan de hand van een powerpointpresentatie zal Dick van Niekerk u vertellen over dit tamelijk onbekende onderdeel van de religieuze geschiedenis van Europa. Dit alles in het perspectief van de kernvraag: wat hebben de bogomielen u - als een mens van deze tijd - nog te zeggen? U kunt vooraf eventueel al vragen stellen aan Dick van Niekerk: vniekerk@globalxs.nl

Dick van Niekerk, zelfstandig journalist en onderzoeker, raakte tijdens regelmatige bezoeken aan de Balkan geboeid door de bewogen geschiedenis van de bogomielen en door hun boodschap van terugkeer tot innerlijk christendom. Hij doet al enige jaren onderzoek naar de bogomielen en publiceert er ook met enige regelmaat over. Afgelopen zomer hield hij een inleiding voor het Byzantijns Congres in Sofia (Bulgarije) waar ‘bogomielen en andere dissidente bewegingen op de Balkan’ een kernthema vormden.

 

Entree € 9,-.