![]()
LEZINGEN / STUDIEBIJEENKOMSTEN
Aan de hand van dia's van schilderijen, mozaïeken,
fresco's en natuurlijk iconen, behandelt de spreekster op 13 februari een aantal
Oudtestamentische vrouwen: Ruth, Hanna, de moeder van de profeet Samuel (Samuel
zou zowel Saul als David tot koning zalven), Bathseba en de psalmendichter David,
die het van herdersjongen tot koning van Israël bracht, en de koningin van
Scheba, die Salomo bezocht 'om hem met raadselen te verzoeken'. Op 19 maart
komen de profeet Elias en de kleinere boeken van het Oude Testament aan de orde:
Het Boek Judith (en Holofemes), Het Boek Esther (die door de koning der Meden en
Perzen tot gemalin gekozen werd), Het Boek Job (op de mestvaalt), Het Boek Daniël
(in de leeuwenkuil) en tenslotte Het Boek Jonas (in de walvis).
Heleen Pijl is kunsthistorica. Tijdens en na haar studie heeft zij zich
gespecialiseerd in de iconenkunst.
PLOTINUS EN KEIZER GALLIENUS
Het Neoplatonisme.
In oktober '99 is een serie lezingen van start gegaan over het (Neo-)platonisme:
oorsprong, ontwikkeling en fundamentele invloed op het christendom en daarmee de
christelijke wereld en zijn cultuur. De deelnemers ontvangen bij elke
bijeenkomst tekstgedeelten in vertaling, die ingeleid, gelezen en uitvoerig
besproken worden. (Zie voor de volgende bijeenkomst in deze serie: 2 april.)
Zaterdag, 26 februari, aanvang 14.00 uur , een studiebijeenkomst op
basis van passages uit Het Leven van Plotinus geschreven door de
neoplatonist Porphyrius, ingeleid en begeleid door prof.
dr. L. de Blois.
Aandacht wordt besteed aan de 'gemeente' van gelijkgestemden die Plotinus in
Rome na 244 om zich heen verzamelde, een gemeente met een mannen- en een
vrouwenafdeling, en voorts aan de verering van Plato en in mindere mate van
Plotinus als patroonheiligen of 'goeroes'. Een accent valt ook op de relaties
die Plotinus en zijn volgelingen onderhielden met machthebbers, met name met de
toenmalige keizer Gallienus (253-268) en diens vrouw Salonina, die Plotinus als
een leraar in wijsheid vereerd zouden hebben. Plotinus slaagde er bijna in, met
behulp van het keizerlijk paar een soort klooster avant-la-lettre te stichten in
Campanië, dat Platonopolis zou hebben geheten als generaals de stichting niet
zouden hebben verijdeld. Na de moord op Gallienus vertrokken Plotinus en een
aantal prominente leerlingen uit Rome, waardoor de neoplatoonse kring daar op de
achtergrond raakte. Plotinus stierf in 270 op Sicilië. Poiphyrius, zijn
biograaf, bleef leven tot in de 4e eeuw en ontwikkelde zich tot een venijnig
bestrijder van christendom en gnostiek.
Prof. dr. L. De Blois is hoogleraar in de oude geschiedenis aan de
Katholieke Universiteit van Nijmegen.
Zondag 12 maart,
aanvang 14.00 uur, door Geert Dekkers en Alex
de Vliegere.
Aan de hand van een serie dia's van Alex de Vliegere, fotograaf, ondersteund
door geluidsbanden, wordt in het eerste gedeelte van deze Egypte-'special' een
impressie gegeven van het leven anno 2000 in Egypte, zowel in de grote stad als
op het platteland, met zo nu en dan een blik op het verleden. Daarna gaat Geert
Dekkers in een dia-lezing terug naar de oudheid en met name de piramiden van
Egypte. Hij laat door de ogen van de bouwers zien hoe deze zich ontwikkelden van
primitieve zandhopen tot 'perfect gecomponeerde stenenbergen'. Daarbij komen ook
aan bod de minder bekende piramiden van koninginnen en edellieden, de dilemma's
waarmee de goddelijke farao's zich geconfronteerd zagen toen de macht van de
priesters toenam en tenslotte de relatie tussen de veranderingen in de
godsdienst en de politieke situatie en de ontwikkeling en de neergang van de
architectuur van de piramiden. Dat veel van deze monumenten al in de oudheid in
een deplorabele toestand verkeerden, zal de toehoorders duidelijk worden.
Zondag 2 april,
aanvang 14.00 uur: een studiebijeenkomst onder leiding van dr.
Jan Opsomer. De serie bijeenkomsten gewijd aan het (Neo-)platonisme
voltrekt zich wat de vroegchristelijke tijd betreft in een soort zigzagbeweging:
van uitgesproken niet-christelijk denken tot christelijk denken en vice versa.
Op 2 april vormen de geschriften van de overtuigd niet-christelijke Griekse
wijsgeer Proclus (ca. 412-485), die jarenlang de Academie van Athene leidde, het
thema van onderzoek. Zijn systeem zou de grondslag gaan vonnen voor de leer van
de zesde-eeuwse mystieke theoloog Pseudo-Dionysius Areopagita, die voor het
christelijk denken zowel in het Oosten als in het Westen van grote invloed is
geweest. Jan Opsomer is als postdoctoraal
onderzoeker verbonden aan het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte te Leuven. Hij
leidde de eerste bijeenkomst in Hemen gewijd aan het Neoplatonisme in oktober
1999.
EAST AND WEST IN THE CRUSADER STATES, III: CULTURAL AND RELIGIOUS CROSSROADS
29 en 30 september
Een symposium met bijdragen van o.a. prof. dr. M. Metcalf (Oxford), dr. H.
Teule (Nijmegen), dr. T. van Lint (Leiden), dr. K. Ciggaar (leiden), dr.
M. Immerzeel (Leiden), prof. dr. W. Aerts (Groningen), drs. Z. Skalova (Cairo),
dr. M. de Visser van Terwisga (Amsterdam), prof. dr. R. Hiestand (Düsseldorf),
Jotischky, J.J.S. Weitenberg, Steenbergen, Zaoral, A. Davids en dr. J.
Pahlitzsch en dr. D. Weltecke (Berlijn).
Het derde symposium dat de A.A. Brediusstichting in 1993 georganiseerd heeft over het thema 'Oost en West in de Middeleeuwen', was gericht op de verhouding Oost-West in de context van de Kruisvaardersstaten. Dat de Kruisvaardersstaten een schier onuitputtelijk onderwerp voor studie en discussie vormen, mag blijken uit de tweede follow-up van dit symposium, dat gehouden zal worden in september 2000. Evenals bij de vorige twee bijeenkomsten zal de aandacht vooral gericht zijn op de contacten tussen de verschillende bevolkingsgroepen, de verschillende culturen en de verschillende godsdiensten.
De acta van de eerste twee symposia zijn inmiddels uitgegeven door uitgeverij Peeters te Leuven in samenwerking met de A.A. Brediusstichting onder de titels East and West in the Crusader states: Context - Contacts Confrontations (Leuven, 1996) en East and West in the Crusader staties, II.- Cultural and Religious Crossroads (Leuven, 1999), in de serie Orientalia Lovaniensia Analecta.
SPREEKVAARDIGHEID RUSSISCH
(Voor aanmeldingen en inlichtingen kunt u zich wenden tot de A.A. Brediusstichting.) 5 februari, 4 maart en 1 april van 11.00 tot 16.00 uur , Thema's voor conversatie vormen tijdens deze bijeenkomsten vooral gedeelten uit de Russische literatuur. Aan grammaticale kwesties wordt aan de hand van het boek Verbs of Motion in Russian van L. Muravyova ruimschoots aandacht besteed. Docenten Tatjana Polman en Victoria van Aalst.
VAN ACHMATOVA TOT OELITSKAJA
Op 4 maart zal Hilde van Vlaanderen een
voordracht houden, die zij de titel gaf. Twaalf verschillende
Russische schrijfsters uit de (inmiddels) vorige eeuw en hun werk, dat een
panorama biedt van het Russische leven in de 20e eeuw, passeren de revue. Deze
voordracht is ook voor niet-cursisten toegankelijk
(OUD-)KERKSLAVISCH
12 februari, van 11.00 tot ca. 17.00 uur: voor geïnteresseerden met een basiskennis van het Oudkerkslavisch. In de ochtenduren staat, zoals gebruikelijk, een Oudkerkslavische evangelietekst met zijn grammaticale bijzonderheden centraal, in de middaguren Kerkslavische teksten, die meer inhoudelijk bekeken worden, en teksten op iconen. Docent: Victoria van Aalst.
CONVERSATIE NIEUW-GRIEKS
19 februari en 25 maart, van 13.30 tot 16.30 uur, voor gevorderden in de vorm
DE ORTHODOXE LEERGANG ICONENSCHILDEREN
onder leiding van Bernard Frinking wordt dit jaar
gehouden van vrijdag 1 september (introductie en kennismaking 19.00
uur) t/m 8 september.
Trio Contraste: Sorin Petrescu, piano,
Anil Sein, klarinet en saxofoon en Doru, Roman,
xylofoon en drums.
27 februari, 14.30.
Johan Feyen, bas
en Erie Schoones, piano
26 maart, aanvang 14.30 uur.
Dimitre Marinkev, fluit,
en Ivo Boytehev, piano
16 april, aanvang 14.30 uur.
MUZIEKFESTIVAL
30 juni t/m 2 juli.