LEZINGEN / STUDIEBIJEENKOMSTEN
(Entrée € 7,-; aanmeldingen tot 2 dagen voor een bijeenkomst.)

Zondag 2 februari, aanvang 14.00 uur:   JERUZALEM, DE STAD VAN DE DRIE RELIGIES, een dia-lezing door  drs. Heleen Pijl-Aangenendt.
De heilige stad Jeruzalem verdient een beter lot dan twistappel te zijn van politieke en religieuze machthebbers. Jeruzalem is de stad van David, waar eens de tempel van Salomo stond. Tegenwoordig wordt er ook wel gesproken van de ‘Stad van de drie religies’; als zodanig wil de spreekster Jeruzalem in haar voordracht benaderen.
Aan de hand van vele dia’s wordt daarom allereerst een bezoek gebracht aan de joodse Klaagmuur, de christelijke kerk van het Heilig Graf en de islamitische Rotskoepelmoskee op de ‘omstreden’ tempelberg. De tocht voert verder langs de Knesset en Jadvashem, het Monument van de Herinnering, door Mea Shearim - de woonwijk van de ultra-orthodoxe joden -, de Hof van Olijven en de Via Dolorosa en langs de christelijke kerken van Alle Volkeren en van Petrus van het Hanengekraai. Heleen Pijl beëindigt haar presentatie met de hemelreis van Mohammed, die volgens de Koran, soera 17, onderweg gebeden heeft met de profeten Adam, Abraham, Mozes en ook Jezus, en die tenslotte in de Hoogste Hemelen Allah mocht ontmoeten.
Heleen Pijl is kunsthistorica met een bijzondere belangstelling voor religieuze kunst. 

Zaterdag 15 maart, aanvang 14.00 uur:  DE BYZANTIJNS-ORTHODOXE SPIRITUALITEIT AAN DE HAND VAN DE GESCHRIFTEN VAN DE KERKVADERS EN DE HEILIGEN (1): DE HYMNEN VAN ROMANOS DE MELODE, een studiebijeenkomst o.l.v. prof. dr. Bert Groen
De orthodoxe spiritualiteit wordt voortdurend gevoed door de geschriften van de eerste hesychasten - de woestijnvaders -, de vroege kerkvaders en de overige heiligen. In verschillende perioden legden zij getuigenis af van hun streven naar innerlijke gemeenschap met het goddelijke en de middelen om deze gemeenschap te bereiken. Voor de orthodoxe gelovige is Christus mens geworden opdat de mens zal worden vergoddelijkt. De heiligen zijn authentieke getuigen van de tegenwoordigheid van God op aarde: hun getuigenissen zijn cruciaal voor het leven in de geest. In een aantal studiebijeenkomsten worden Byzantijnse spirituele geschriften toegelicht en gezamenlijk gelezen en besproken. 
Iconen en hymnen worden steeds weer opnieuw geschreven, zo ook spirituele getuigenissen. Naast de oudere overleveringen komen in de loop van de bijeenkomsten ook de ‘moderne’ aan bod. 
Tijdens deze eerste bijeenkomst, die door omstandigheden op 8 december 2002 niet door kon gaan, wordt het Kerstkontakion van de hymnograaf Romanos de Melode (gestorven na 555, waarschijnlijk voor eind 562) ingeleid en met de deelnemers bestudeerd door Bert Groen. Ook worden delen gelezen van de beroemde Akathistos-hymne, een anoniem werk dat waarschijnlijk aan Romanos moet worden toegeschreven.
Bert Groen is als hoogleraar verbonden aan het Instituut voor Liturgiewetenschap, Universiteit van Graz. 

Zondag 30 maart, aanvang 14.00 uur: DE BYZANTIJNS-ORTHODOXE SPIRITUALITEIT AAN DE HAND VAN DE GESCHRIFTEN VAN DE KERKVADERS EN DE HEILIGEN (2): DE HOMILIEËN VAN ISAAC DE SYRIËR, een studiebijeenkomst o.l.v. prof. dr. Herman Teule.
Isaac de Syriër (7e eeuw, geboren in Qatar) is een van de belangrijkste oosterse mystieke auteurs. Hij werd Oost-Syrisch, ‘nestoriaans’, bisschop van Ninive, nu in Noord-Irak, maar gaf zijn ambt al na vijf maanden op om een leven als kluizenaar te gaan leiden. Zijn in het Syrisch geschreven homilieën werden zeer gewaardeerde lectuur in vele oosters-christelijke kloosters. In Arabische en Griekse vertalingen vonden ze hun weg naar o.a. de berg Athos en het Sinaï-klooster en al in de 14e eeuw werden ze in het Slavisch vertaald. In zijn geschriften geeft Isaac een beschrijving en analyse van de godzoeker, maar hierbij gaat het hem niet om een theorie; hij spreekt vanuit een diep doorleefde ervaring. Hierin ligt wellicht het geheim van het ‘succes’ van Isaacs werk. 
Na een algemene inleiding over leven, werk en milieu van Isaac de Syriër worden een aantal passages uit het Eerste Deel van de homilieën toegelicht en gezamenlijk gelezen. 
Herman Teule is directeur van het Instituut voor Oosters Christendom in Nijmegen en hoogleraar oosters christendom aan de Universiteit van Nijmegen. 

30-31mei:  EAST AND WEST IN THE CRUSADER STATES, IV: ANTIOCH IN THE PERIOD FROM THE BYZANTINE RECONQUEST IN 969 TO THE FALL OF THE CRUSADER PRINCIPALITY IN 1268, een internationaal symposium.
Dit symposium is het zesde in de serie ‘Oost ontmoet West in de Middeleeuwen’ en het vierde in de reeks die toegespitst is op de Kruisvaardersstaten, waar Oost en West daadwerkelijk met elkaar in contact traden. Voor de studie van het Vorstendom van Antiochië, een van de kruisvaardersstaatjes, is het in 1940 geschreven werk van C. Cahen, La Syrie du Nord à l’époque des croisades et la Principauté franque d’Antioche, van groot belang geweest, maar in vergelijking met het Latijnse Koninkrijk van Jeruzalem heeft Antiochië toch duidelijk veel minder in de wetenschappelijke aandacht gestaan. 
Voor het symposium in mei komen een aantal specialisten van uiteenlopende disciplines uit Engeland, Frankrijk, Duitsland, Rusland en Nederland bijeen. Uiteraard zullen hun gezamenlijke bijdragen weer uitgegeven worden in de Acta.*
Geïnteresseerden kunnen zich voor nadere informatie richten tot de A.A. Brediusstichting.
 

 

^* Voor de eerder verschenen Acta zie East and West in the Crusader States: Context-Contacts-Confrontations, i, ed. K. Ciggaar, A. Davids and H. Teule, Orientalia Lovaniensia Analecta, 75 (Leuven, Peeters en de A.A. Brediusstichting, 1996); en ii, ed. K. Ciggaar and H. Teule, Orientalia Lovaniensia Analecta, 92 (Leuven, Peeters en de A.A. Brediusstichting, 1999); deel iii zal medio 2003 verschijnen.

CURSUSSEN
(Voor aanmeldingen en inlichtingen kunt u zich wenden tot de A.A. Brediusstichting.)

8-9 februari, aanvang zaterdag 11.00, afsluiting zondag 17.00 uur: VILT MAKEN, EEN OEROUDE TECHNIEK: KLEDEN VILTEN VOLGENS DE CENTRAAL-AZIATISCHE METHODE, o.l.v. Joke van Zinderen, bijgestaan door Els Bekker. 
Het vilten van een kleed is, alleen al om praktische redenen, werk dat gedaan wordt in groepsverband. In de dorpen in Centraal-Azië zijn de taken duidelijk verdeeld. Zo is er maar een persoon die de verfbaden mag klaarmaken en zo is er ook maar een die de patronen voor een shyrdak, een aaneengenaaid vilttapijt, mag uitsnijden. Aan kinderen is de eer voorbehouden kleine versieringen rond symbolen op de ala kiiz (vilttapijten met meegevilte patronen) te leggen. 
Volgens de methode die al eeuwenlang gehanteerd wordt in met name Kazakstan en Kirgizië - een eenvoudige methode die echter fysiek wel zeer veel van de vilters vraagt (veel ‘benenwerk’!)- vilten de deelnemers tijdens de workshop een aantal kleine tapijtlappen, waarvan vervolgens shyrdaks in een positief/negatief patroon gemaakt worden. 
Joke van Zinderen heeft zich tijdens internationale symposia, o.a. in Kirgizië zelf, vertrouwd kunnen maken met vilttechnieken. Zij gaat tijdens de workshop ook in op de sociale en rituele aspecten van het vilten en de symbolische betekenis van de verschillende motieven. 
Inlichtingen en aanmeldingen: Els Bekker, tel. 0487 57 2003.

22 februari, 22 maart en 26 april, van 11.00 tot ca. 16.00 uur: SPREEK- en LUISTERVAARDIGHEID RUSSISCH. Korte teksten van moderne schrijvers en krantenartikelen dienen als onderwerpen voor studie en conversatie. Aan grammaticale kwesties wordt door middel van probleemgerichte oefeningen uitgebreid aandacht besteed. Docenten: Tatjana Polman en Victoria van Aalst.

8 maart,24 mei van 11.00 tot ca. 16.00 uur:  KERKSLAVISCH voor geïnteresseerden met een basiskennis van het (Oud-)kerkslavisch. Teksten uit de Kerkslavische liturgische boeken en de hagiografie en de Oudrussische kronieken worden gezamenlijk vertaald en besproken. Ook wordt aandacht besteed aan opschriften op iconen.  Docenten: Victoria van Aalst en Hans Thuis.

29 augustus t/m 5 september: ICONENSCHILDERCURSUS 2003, cursus o.l.v. Bernard Frinking. 
Het schilderen van een icoon is een liturgische handeling. Iconen hebben in de orthodoxe eredienst alsook in het religieuze leven van alledag een grote functie en betekenis. Het doel van deze iconenschildercursus is dan ook het bewust worden van de weg die uiteindelijk tot een icoon leidt. Onthechting aan het eindproduct, de kant-en-klare icoon, is daarvoor noodzakelijk. Pas dan ontstaat de goede sfeer om in de juiste gesteldheid een icoon te kunnen schilderen. Er wordt daarom ook van de deelnemers verwacht dat zij het lezen van de uren en de liturgische vieringen bijwonen, evenals de avondbijeenkomsten onder leiding van Bernard Frinking. Tijdens deze bijeenkomsten worden onderwerpen betreffende de Orthodoxie en iconen besproken.
Documentatiemateriaal en aanmeldingsformulieren worden op aanvraag toegestuurd. 


CONCERTEN
(Entrée, inclusief koffie, € 9,-.)

23 februari, aanvang 14.30 uur: ‘FROM RUSSIA WITH LOVE’, pianorecital door Patrick Hopper. Op het programma staan werken van M. Glinka, N. Medtner, A. Skriabin, Vanessa Lann en I. Stravinsky.
Patrick Hopper werd geboren in ’s -Gravenhage, volgde zijn schoolopleiding aan The British School in the Netherlands en kreeg zijn eerste muzieklessen op negenjarige leeftijd. Kort daarna won hij de eerste prijs op het Edith Steinconcours. Tijdens zijn studie aan het Koninklijk Conservatorium te Den Haag bij de Russische pianist, Naum Grubert, maakte hij al tournees naar de VS, Canada, Spanje en voormalig Joegoslavië. In 1992 behaalde hij het solistendiploma met onderscheiding en won daarmee de Shell Studieprijs. Sindsdien geeft hij regelmatig concerten in binnen- en buitenland, zowel als solist als in kamermuziek-ensembles. Hopper is een veelgevraagd docent en geeft o.a. zomercursussen voor jonge pianisten in Spanje. Recente projecten zijn alle voltooide pianosonates en stukken van Schubert in zes avondvullende recitals en alle Etudes van Chopin.

9 maart, aanvang 14.30 uur: ROSA & WILHELMINE: FRAUENLIEBE UND LEBEN, een theatraal concert door Anne Balázs, zang, Zjuul Burgering, toneel, en Annemart Franken, piano, onder regie van Jan Verhoeven.

Robert Schumann schreef de liederencyclus ‘Frauenliebe und Leben’ in 1840 op teksten van Louis Chamisso die het romantische ideaalbeeld van de liefde tussen man en vrouw verheerlijken. Al in de 19e eeuw werd de cyclus sentimenteel gevonden, maar ondanks dat wordt hij nog steeds gewaardeerd en uitgevoerd. In de voorstelling worden de liederen, waarin de 19e-eeuwse burgermoraal doorklinkt, geplaatst tegenover verschillende scènes uit het leven van twee vrouwen die worstelden met de fatsoensnormen van hun tijd: Wilhelmine Schröder-Devrient, een Duitse zangeres die de cyclus op haar repertoire had, en Rosa Bonheur, een Franse dierenschilderes. Rosa woonde samen met een vrouw en werkte in mannenkleren; Wilhelmine trouwde driemaal en mocht haar kinderen nauwelijks zien. Beiden waren in hun tijd zeer beroemd en beiden zijn nu vrijwel vergeten.
De voorstelling is een mengeling van een liederenrecital, een kunsthistorische vertelling en een toneelvoorstelling.

6 april, aanvang 14.30 uur: WERKEN VAN J.S. BACH, Ksenia Kouzmenko, piano. Op het programma staan o.a. de Goldbergvariaties, BWV 988. 
Ksenia Kouzmenko werd in 1971 in Minsk geboren als dochter van een pianistenechtpaar. Op zevenjarige leeftijd begon zij haar pianostudie. Vanaf 1989 volgde zij een opleiding aan de Nationale Muziek Academie van Minsk. In 1994 studeerde zij cum laude af in de vakken pianobegeleiding en ensemblespel en als solist en docent. In 1995 kwam Ksenia naar Nederland, waar zij haar studie vervolgde aan het Koninklijk Conservatorium te Den Haag bij Naum Grubert. Met succes nam zij deel aan verschillende internationale concoursen. Zij kreeg o.a. de tweede prijs tijdens het Tromp Muziekconcours in Eindhoven, waar haar tevens de Muziekcentrum Publieksprijs ten deel viel. Het juryrapport luidde: “Ksenia Kouzmenko is een overtuigend ‘performer’, bij wie het elegante gebaar steeds in dienst staat van de muziek. Zij durft risico’s te nemen en sleept de luisteraar mee op haar muzikale verkenningstochten.”

6 t/m 9 juni (Pinksterweekend): MUZIEK IN KASTEEL HERNEN, een intensieve viool- en pianocursus voor jonge musici vanaf 10 jaar.
Het is alweer de vierde keer dat deze muziekcursus in Hernen georganiseerd wordt. De cursus is bedoeld als ondersteuning van en aanvulling op de reguliere studie van alle muzikaal geïnteresseerden die bij een privé docent, op een muziekschool of op een conservatorium viool of piano studeren.
Tijdens het Pinksterweekend geven Ilona Sie Dhian Ho (viool) en Michail Markov (piano), beide docenten aan de ‘Van Zweden School of Music’ voor buitengewoon begaafde kinderen te Enschede, masterclasses en begeleiden de deelnemers bij hun zelfstudie. 

Aan het SLOTCONCERT op maandag 9 juni, aanvang 14.30 uur, leveren alle deelnemers een bijdrage. Belangstellenden zijn van harte welkom om dit concert bij te wonen.
Voor inlichtingen kunt u zich wenden tot de A.A. Brediusstichting, tot Michail Markov, tel. 053 434 4540, of tot Ilona Sie Dhian Ho, tel. 010 265 3486. Een folder wordt u op aanvraag toegestuurd.


TENTOONSTELLINGEN

14 t/m 29 juni: SCHEPPEN WAT JE NIET DENKEN KUNT, een tentoonstelling van schilderingen van Lydia Muller, foto’s van Mieke van Amerom en sculpturen van Jos Wesseling.
In de schilderingen van Lydia Muller komt je een wereld van licht, leven en activiteit tegemoet. Een wereld die aan de ene kant zeer vertrouwd en aan de andere kant zeer ongrijpbaar lijkt. Overrompelende directheid en hang naar mysterie zijn Lydia op het lijf geschreven. Haar manier van tekenen werd in de loop der jaren steeds vluchtiger, alsof ze haar gedachten steeds een stap voor trachtte te blijven. Theo Tomassen stimuleerde haar te vechten tegen haar ongeduld. Met acryl met fijne krijtlijnen schildert Lydia nu als een dichter haar wereld, die niet gedacht maar vooral geschilderd wil worden.
Mieke van Amerom is van huis uit fluitiste. Tijdens haar reizen ontwikkelde zij zich tot een gepassioneerd fotografe met een geheel eigen visie. Mieke heeft grote aandacht voor huid en structuur, niet met de bedoeling om de kijker op het oppervlak te laten stranden, maar eerder om hem via de huid een mysterieuze sensitiviteit te laten ondergaan.
Jos Wesseling werkt met klei, een mooie zachte materie, waarmee naar eigen idee een vorm geschapen kan worden. Daarnaast wordt ze geboeid door steen, omdat daarin zoveel kleuren zijn verborgen, die in onbewerkte vorm vaak onzichtbaar zijn en omdat een steen al een vorm bezit, die alleen nog vrijgemaakt dient te worden.
Openingstijden: zaterdag en zondag van 12.00 tot 17.00 uur.

23-28 augustus: RONDOM DE GEBOORTE VAN DE MOEDER GODS, oude iconen uit Rusland, gepresenteerd door Henk Iwema en Arend Teunissen.
Tijdens de expositie worden er in Hernen iconen getoond uit de zestiende t/m de negentiende eeuw, o.a. uit Jaroslavl, Moskou, Palech en Mstera, uitgekozen rond het thema van de feestdagicoon ‘de Geboorte van de Moeder Gods’. 
Openingstijden: dagelijks van 12.00 tot 17.00 uur.