11
september: PROSKYNETARIA:
PILGRIM’S SOUVENIRS FROM THE HOLY LAND (18TH-19TH CENTURIES),
internationaal symposium.
Christenen die op pelgrimage gingen naar Palestina hebben nooit de
verleiding kunnen weerstaan om een tastbare herinnering aan hun reis mee naar
huis terug te nemen. In de periode waarin het ondernemen van dergelijke
pelgrimages mogelijk was, was er in Jeruzalem een uitgebreide souvenirindustrie.
In de 18e en de 19e eeuw werden er in iconenateliers zelfs speciaal voor
pelgrims bedoelde voorwerpen vervaardigd, waaronder de zog. Proskynetaria:
op linnen geschilderde topografische voorstellingen van de Heilige Stad, omringd
of getypeerd door afbeeldingen van
heiligen en bijbelse voorstellingen. In de laatste jaren is de wetenschappelijke
aandacht voor deze ‘souvenirs’ en de context waarin ze zijn ontstaan
gegroeid.
11 september leek de organisatoren een uitstekende dag voor een
symposium dat ook kan laten zien dat de verhouding Oost-West eens anders lag.
Een twaalftal sprekers uit o.a. Servië, Turkije, Polen, Rusland, Egypte,
Duitsland en natuurlijk Nederland belichten het fenomeen proskynetaria
van verschillende kanten. Voorzitter is Mat Immerzeel, directeur van het Van
Moorsel Centre voor kunst en cultuur in het Midden Oosten in Leiden.
Toehoorders zijn van harte welkom. Voor meer informatie kunt
u ons bellen.
29 oktober-1 november:
ISOLATION - INTEGRATION - INTERACTION, het tweede internationale
symposium van de ‘Russian Diaspora Research Group’.
Deze groep wetenschappers richt zich op het onderzoek naar de ontwikkeling
van het Russische culturele, politieke, maatschappelijke en religieuze
gedachtegoed buiten Rusland in de diaspora als de belangrijkste vorm van dialoog
tussen Oost en West in de 20e eeuw. Het eerste symposium vond plaats in maart
2001.
Het doel van deze tweede bijeenkomst is te analyseren in hoeverre
en op welke wijze de Russische diasporacultuur doorgegeven werd aan de Europese
gastlanden en door deze begrepen werd, en in welke verhouding zij stond tot de
Europese cultuur. Van aanvankelijke weigering om te communiceren zien wij een
ontwikkeling naar diglossie en tenslotte culturele interactie.
Aan het symposium nemen wetenschappers uit Tsjechië, Zwitserland,
Duitsland, Engeland, Italië, Frankrijk, België, Israël en Nederland deel.
Voor meer informatie kunt u
zich richten tot de A.A. Brediusstichting.
LEZINGEN
/ STUDIEBIJEENKOMSTEN
Entrée
€ 7,- (tenzij anders
aangegeven); aanmeldingen tot 2 dagen voor een bijeenkomst.)
15
februari, aanvang 14.00 uur:
‘LIUTPRAND VAN CREMONA, GETUIGE VAN DE BARENSWEEËN VAN MIDDELEEUWS EUROPA’,
studiebijeenkomst o.l.v. Aart Blom.
In het verleden is in Hernen bijzondere aandacht besteed aan de
verhouding tussen Byzantium en het Westen in de tijd der Ottonen (2e helft van
de 10e eeuw), met als sleutelfiguur de Byzantijnse prinses Theophano. Liutprand
(ca. 920 - ca. 970), bisschop, diplomaat en historieschrijver, figureert in de
vroege geschiedenis van dit tijdperk. Na verbonden te zijn geweest aan het hof
van de koningen van Italië, Hugo van Arles en Berengar van Ivrea, vluchtte hij
voor Berengar naar het hof van
Otto I en voerde voor deze keizer belangrijke missies uit. Tweemaal verbleef hij
enkele maanden als gezant in Constantinopel, eerst als welkome gast van keizer
Constantijn VII, later, in een jammerlijk mislukte poging om bij keizer
Nicephorus II Phokas een prinses te werven voor Otto’s zoon, als kwade hond.
Liutprand, talenwonder en belezen in bijbel en klassieken, schreef
naast de Antapodosis, de voorgeschiedenis en de geschiedenis van zijn
tijd, een apart stuk
over de escapades en de afzetting van de zedenloze paus Johannes XII en een
lang, soms hilarisch verslag van zijn tweede gezantschapsreis naar
Constantinopel. Hij schreef vanuit een grote kennis van zijn tijd, vaak
kwaad, ook bevooroordeeld en smeuïg - vandaar ‘historieschrijver’. Na
een inleiding leest Aart Blom met de deelnemers gedeelten uit met name
Liutprands reisverslag.
Zondag
7 maart, aanvang 14.00 uur:
DE BUURLANDEN VAN ISRAËL, SYRIË EN JORDANIË (2): SYRIË, een
dia-lezing door drs. Heleen Pijl-Aangenendt. (Zie ook 25 april; de
bijeenkomsten uit deze serie zijn onafhankelijk van elkaar te volgen.)
Heleen Pijl vervolgt haar voordrachten over twee buurlanden van
Israël, Syrië en Jordanië. De eerste bijeenkomst in deze serie (7 december
2003) was gewijd aan Damascus, Ugarit, Tartous, en het eilandje Arwad. Op 7
maart wordt een bezoek gebracht aan Ebla, waar een bibliotheek met kleitabletten
is gevonden; de oude stad Aleppo met zijn citadel, die de geschiedenis van de
stad weerspiegelt, en een kerk die nog door de Heilige Helena gesticht is en nu
dienst doet als islamitische school, de Medrese Halawiya; het bronnenheiligdom
Amrit waar in de 4e eeuw v. Chr. de godin leven schenkend water geschonken zou
hebben; Hama waar de Noria’s of Schepraderen nog altijd draaien; en Crac des
Chevaliers, de beroemde kruisvaarderburcht. Tenslotte komt de pilaarheilige
Symeon de Styliet ter sprake, die 40 jaar van zijn leven op een zuil doorbracht.
Heleen Pijl is kunsthistorica met een bijzondere belangstelling
voor alle aspecten van met name religieuze kunst.
Dinsdag
(!) 16 maart, aanvang 14.00 uur:
DE BYZANTIJNS-ORTHODOXE SPIRITUALITEIT AAN DE HAND VAN DE GESCHRIFTEN VAN DE
KERKVADERS EN DE HEILIGEN (4): JOHANNES VAN DALYATHA, EEN GEESTVERWANT VAN ISAAC
DE SYRIËR, een studiebijee
Als vervolg op zijn inleiding over de geschriften van een van de
belangrijkste oosterse mystieke auteurs, de 7e-eeuwse Oost-Syrische,
‘nestoriaanse’, Isaac de Syriër, bisschop van Ninive, en op verzoek van
degenen die daarbij aanwezig waren, bespreekt Herman Teule het werk van de 8e
eeuwse mystieke schrijver Johannes van Dalyatha, waarbij hij teruggrijpt naar de
teksten van Isaac.
Na een inleiding worden er gezamenlijk tekstgedeelten gelezen en
besproken.
Zaterdag
27 maart, aanvang 10.00 uur,
afsluiting ca. 16.30 uur: EEN
DAGTOCHT MET FAUST, speelse verkenningen door het eerste deel van Goethe’s
meesterwerk, o.l.v. Ben Alink en Ernest Spronc.
Homerus, Dante, Goethe of onze eigen Vondel, het zijn van die
klinkende namen uit de wereldliteratuur die over het algemeen meer geprezen dan
gelezen worden. Alink en Spronc zijn aan de slag gegaan met wat ze met enige
ironie ‘literaire monumentenzorg’ noemen. Beiden zijn werkzaam in de wereld
van training en advies, en met de hun vertrouwde methodiek van ervarend leren
ontwikkelden ze een ‘dagtocht’ over Goethe’s Faust, waarbij ze
actief als gids optreden tijdens het doorkruisen van de overweldigende tragedie
waaraan Goethe vrijwel zijn hele leven heeft gewerkt. Ook de deelnemers doen
actief mee aan de tocht: lezen, declameren en acteren, ervaringen vergelijken en
stilstaan bij de achtergronden, zowel van de Faust-figuur als van zijn schepper.
De ‘echte’ Doctor Faust naar wie Goethe zijn held heeft
gemodelleerd, was een van de vele
‘vaganten’ die in de 16e eeuw als wonderdokters en waarzeggers door Europa
zwierven. Op zijn tochten heeft hij ook Gelre aangedaan, waar hij het kennelijk
zo bont gemaakt heeft dat hij voor enige tijd opgesloten werd in het kasteel van
Batenburg, op een steenworp afstand van Hernen!
Prijs
voor deelname, inclusief lunch, €
27,50.
25
april, aanvang 14.00 uur:
DE BUURLANDEN VAN ISRAEL, SYRIË EN JORDANIË (3): VAN DE SYRISCHE
WOESTIJN NAAR JORDANIË, dia-lezing door drs. Heleen Pijl-Aangenendt.
(Zie ook 7 maart; de bijeenkomsten uit deze serie zijn onafhankelijk van elkaar
te volgen.)
Aan de hand van vele dia’s wordt de tocht vervolgd, dwars door de
Syrische woestijn, via de oasestad Palmyra, naar Jordanië. In de 3e eeuw
regeerde in Palmyra koningin Zenobia, die een geducht tegenstandster bleek van
de Romeinse keizers. In Jordanië wordt een bezoek gebracht aan een tweetal
plaatsen waar zich bijbelse taferelen afgespeeld zouden hebben: Amman, fraai
gelegen tussen de Wadi Musa en de rivier de Jabbok, waar aartsvader Jakob
worstelde met de Engel Gods, en de Berg Nebo, waar Mozes mocht kijken naar het
Beloofde Land, maar er niet mocht binnengaan. In Madaba, tenslotte, bevindt zich
de oudste landkaart van het gebied, uitgevoerd in mozaïek.
CURSUSSEN
(Voor aanmeldingen en inlichtingen kunt u zich wenden tot de A.A.
Brediusstichting.)
Op
woensdag 4, 11, 18 en
25 februari en 3, 10, 17 en 24 maart van 13.30 tot 17.30 uur, en zaterdag 27
maart van 10.00 tot 16.00 uur: ICOONSCHILDEREN VOOR BEGINNERS, een
cursus o.l.v. Piet van der Heide.
De cursisten kunnen voor hun icoon uit een aantal iconografische
thema’s kiezen: de Moeder Gods van Kazan, de H. Nikolaas of Christus ten halve
lijve. Al schetsend, eerst in de vorm van een tekening op klein formaat, dan met
penseel en oker op paneel, schilderen ze hun versie van de icoon van hun keuze,
daarbij zo nauwgezet mogelijk de Byzantijnse traditie volgend.
Piet van der Heide, die zich al meer dan tien jaar intensief met
icoonschilderen en de iconenkunst bezighoudt, geeft tijdens zijn cursus veel
informatie over iconografie, de theologie van de icoon en schildertechnieken.
Benodigdheden
voor de eerste bijeenkomst: zacht tekenpotlood (B, 2B), schetspapier, enkele
ronde penselen (nrs. 2, 4, 6) en enkele afbeeldingen
Op
donderdag 19 en 26 februari en 4,
11, 18 en 25 maart van 14.00 tot 16.00 uur: ‘VAN KASTEEL TOT
BOERENHOEVE’, een inleiding in de middeleeuwse kunst voor iedereen die in
kunst geïnteresseerd is, door Riky van Bakel.
Voor deelname aan deze cursus is voorkennis geen vereiste. In een
zestal dia-lezingen worden de volgende onderwerpen behandeld: middeleeuwse
architectuur en schilderkunst, wandtapijten, boekverluchtingen,
glas-in-loodramen, de iconenkunst, Christus in de kunst en tenslotte het leven
van alle dag in de Middeleeuwen (kleding en behuizing).
Riky van Bakel geeft al 15 jaar met veel enthousiasme en succes
cursussen kunstgeschiedenis in Wijchen.
21
februari, 20 maart en 24 april, van 11.00 tot ca. 16.00 uur: SPREEK-
en LUISTERVAARDIGHEID RUSSISCH. Korte teksten van moderne schrijvers en
krantenartikelen dienen als onderwerpen voor studie en conversatie Op verzoek
zal er ook aandacht besteed worden aan vertaalkwesties en een thematische opbouw
van de woordenschat. Aan de grammatica
wordt door middel van probleemgerichte oefeningen aandacht besteed. Docenten: Tatjana
Polman en Victoria van Aalst.
21
februari, 20 maart en 24 april,
aanvang 13.30 uur:
CONVERSATIE NIEUWGRIEKS voor gevorderden in de vorm van
ronde-tafelgesprekken in het Grieks, o.l.v. Nikos Tsiopinis.
Nikos Tsiopinis is afkomstig uit Griekenland, is fysicus en
doet momenteel een promotieonderzoek naar de verhouding exacte wetenschappen en
theologie aan de theologische faculteit van de KUN.
Tijdens de gesprekken worden verschillende onderwerpen
behandeld; eveneens wordt er aandacht besteed aan de grammatica. Er is plaats
voor nieuwe deelnemers.
6
maart, aanvang 10.00 uur, afsluiting ca. 16.00 uur:
DE ZIJDEROUTE EN ‘VAN ZIJDEPAPIER TOT VILT’, workshop door Inge
Evers en Els Bekker.
Van zijde papier ‘vilten’ is een techniek die Inge Evers zelf
tot ontwikkeling heeft gebracht, met name om de kwijnende zijde-industrie in
Georgië en het aandeel van vrouwen daarin, nieuwe impulsen te geven. Al 20 jaar
geeft zij met succes cursussen in Georgië. Het mooie product zijdepapier bleek
op vele manieren toepasbaar te zijn: zowel in ambachtelijke objecten als in
kunstzinnige creaties. Na een met dia’s geïllustreerde inleiding over de
oude zijderoute, Georgië en het zijdemuseum in Tbilisi, gaan de cursisten zelf
aan de slag. Er wordt o.a. gewerkt aan een ontwerp voor een vilttapijt in
zijdepapier. Ter informatie: om u een voorstelling van zijdepapier te kunnen
maken kunt u denken aan een glanzende vorm van boombastpapier, rijstpapier of
papyrus in variërende diktes.
Informatie en aanmeldingen bij Els Bekker, tel. 0487 57 2003.
13
maart, aanvang 10.30 uur,
afsluiting 16.00 uur:
(OUD-)KERKSLAVISCH
voor geïnteresseerden met een basiskennis van deze taal. Kerkslavische
teksten uit de Bijbel, de liturgische boeken en de hagiografie en de
Oudrussische kronieken worden gezamenlijk vertaald en besproken. Ook wordt
aandacht besteed aan opschriften op iconen. In onderling overleg wordt de datum
voor de volgende bijeenkomst vastgesteld.
Docenten: Victoria van Aalst en Hans Thuis.
ORTHODOXE LEERGANG ICONEN SCHILDEREN 2004
Vanaf 1985 organiseert de A.A. Brediusstichting eenmaal per jaar een cursus
iconenschilderen. De cursus 2004 wordt gehouden van vrijdag 27 augustus
(avondeten, kennismaking met de medecursisten en introductie vanaf 19.00 uur) t/m
vrijdag 3 september in het kasteel Hernen te Hernen (Gelderland).
BEGELEIDING LEERGANG
De begeleider bij het tekenen en schilderen van uw icoon is de iconenschilder Bernard
Frinking. Diaken, Vader Jozef Moes, zal het geestelijke gedeelte
verzorgen.
LITURGISCHE VIERINGEN EN AVONDBIJEENKOMSTEN
Aangezien het schilderen van iconen door de Orthodoxe Kerk wordt beschouwd als
een liturgische handeling, wordt er van de deelnemers verwacht dat zij het lezen
van de uren en de liturgische vieringen bij
KOSTEN
De kosten, inclusief logies (7 overnachtingen) en maaltijden, bedragen euro
320,-; zonder logies euro 245,-. Er zijn drie luxe slaapkamers beschikbaar op de
Batavierenweg in Hernen. Deze kamers zijn uiteraard duurder dan de minder luxe
nachtverblijven. Voor degenen die in de Batavierenweg willen overnachten geldt
daarom een prijs van euro 365,-. Na ontvangst van onze bevestiging van uw
aanmelding, dient euro 100,-- als voorschot op het cursusgeld overgemaakt te
worden op bankrek. no 12 15 02 147 of op Postbankrek. no 42918 t.n.v. de A.A.
Brediusstichting, Hernen. Tot terugbetaling van dit voorschot (minus
administratiekosten à euro 20,-,--) kunnen wij helaas alleen overgaan bij
afmeldingen die vóór 15 juli binnenkomen. Het tweede gedeelte ontvangen wij
graag cash bij de aanvang van de cursus.
OVERNACHTINGSMOGELIJKHEDEN
Op Kasteel Hernen en bij particulieren in de omgeving zijn beperkte en
eenvoudige overnachtingsmogelijkheden. Wij verzoeken U zelf voor handdoeken etc.
te zorgen.
Wanneer U thuis kunt overnachten is ons dat, gezien de beperkte slaapruimte,
zeer welkom.
MAALTIJDEN
In verband met het karakter van de cursus zullen de maaltijden sober gehouden
worden. Op de vastendagen woensdag en vrijdag wordt er in principe geen vlees
geserveerd.
INFORMATIEMATERIAAL
De nieuwe deelnemers ontvangen een informatiemapje over de werkwijze bij het
vervaardigen van een icoon, mee te nemen materialen, etc.
Hebt U na deze informatie nog vragen, dan kunt U ons uiteraard bellen.
Namens de A.A. Brediusstichting, Victoria van Aalst.
AANMELDINGSFORMULIER 2004*
NAAM
ADRES
WOONPLAATS + POSTCODE
TELEFOON NO.
GODSDIENST
HEBT U ZICH OOIT EERDER MET HET SCHILDEREN VAN IKONEN BEZIGGEHOUDEN?
Ik wens van de volgende overnachtingsmogelijkheid gebruik te maken:
Hernen
Hernen Batavierenweg
Geen
CONCERTEN
(Entrée,
inclusief koffie, €
9.-, tenzij anders aangegeven.)
25
januari 2004, aanvang 14.30 uur,
donateursconcert. Het duo ‘Rossignol’, Alice Gort-Switynk,
blokfluiten, en Elly van Munster, luit, chitarrone, brengt het programma LOCKE
EN LOCATELLI GELARDEERD.
Alice Gort-Switynk studeerde blokfluit bij Marjolijn van Roon aan
het Conservatorium van Enschede. In 1996 behaalde zij haar diploma docerend
musicus en in 1999 dat van uitvoerend musicus. Zij is als docente blokfluit
verbonden aan verschillende muziekscholen en treedt regelmatig op, zowel als
soliste als in ensembleverband.
Elly van Munster studeerde aanvankelijk klassiek gitaar, maar
besloot om te zwaaien naar Spaans. Als taalkundige Spaans was zij een aantal
jaren werkzaam aan de R.U. Utrecht. Door een luitrecital raakte zij gefascineerd
door de luit en begon een vakstudie die zij in 1994 afrondde met een
staatsexamen. Zij volgde workshops bij o.a. Nigel North, Jakob Lindberg en
Toyohiko Satoh. Zij treedt regelmatig op als soliste, als begeleidster
van zangers en instrumentalisten en als continuospeelster in ensembles. Samen
met de sopraan Sinje Kiel won zij in 2002 de eerste prijs en de publieksprijs
bij het concours voor oude-muziekensembles in Berlijn.
Voor donateurs van de A.A. Brediusstichting is dit concert gratis.
22
februari, aanvang 14.30 uur:
MUSICA MOSSA - MUZIEK IN BEWEGING, door Mirjam Wesselink, sopraan,
Sander Sittig, piano, en Tijmen Huisingh, viool.
Mirjam Wesselink studeerde zang en liedinterpretatie aan de Hoge
School van de Kunsten in Utrecht bij Marianne Blok en Hanneke Laméris. Zij
legde zich toe op de vertolking van Spaanstalige en Oost-Europese liederen en
eigen composities. Zo maakte zij voor de CD Caminante bewerkingen voor
zang, viool en piano op gedichten van Lorca.
Sander Sirtig studeerde bij Jan Wijn, Eugene Indjic en Naum
Grubert. Hij won prijzen op de pianoconcoursen van Palm Beach, Rome, Epinal en
Eindhoven. Hij trad in Nederland onder meer op in het Concertgebouw van Amsterdam,
de Doelen en het Muziekcentrum Vredenburg, daarnaast gaf hij concerten in de VS,
Turkije en Frankrijk.
Tijmen Huisingh studeert aan het Sweelinck Conservatorium te
Amsterdam bij Ilya Grubert.
Het programma ‘Musica Mossa’ volgt een muzikaal spoor vanuit
Centraal Europa tot aan de kusten van de Middellandse Zee, met Griekse liederen
van Ravel, ‘La Regata Veneziana’ van Rossini, Hongaarse liederen van Kodály,
de ‘Zigeunerlieder’ van Dvoøák, Hongaarse rapsodieën van Liszt en enige
fantasierijke ‘Goyescas’ van Granados. Op 4 maart wordt dit programma ook
uitgevoerd in de Kleine Zaal van het Concertgebouw.
14
maart, aanvang
14.30 uur:
PIANORECITAL door Ivo Boytchev. Op het programma staan werken van
J.S. Bach, J. Haydn, F. Liszt en S. Rachmanin
ov.
Ivo Boytchev (1970) wordt algemeen beschouwd als een van de beste musici
van Bulgarije. In 1994 studeerde hij met zeer goed gevolg af aan het
Conservatorium van Sofia. In 1995 vervolgde hij zijn studie bij Christo Iliev
aan het Conservatorium van Enschede en vervolgens bij Alan Weiss aan het
Conservatorium van Utrecht, waar hij in 2000 zijn diploma uitvoerend musicus
‘met onderscheiding’ behaalde. Op aanbeveling van de wereldberoemde
concertpianiste Marta Argerich, kreeg Boytchev de uitnodiging om een jaar te
studeren aan de vermaarde Internationale Piano Stichting ‘Theo Lieven’ aan
het Italiaanse Como-Meer. Met acht andere uitverkoren, jonge pianisten uit de
gehele wereld volgde hij masterclasses bij ’s werelds top op het gebied van
pianopedagogie, zoals o.a. L. Fleisher, D. Bashkirov, Fou Ts’ong, A. Staier en
C. Franc. De indrukwekkende resultaten van zijn studie in Italië werden
duidelijk tijdens zijn laatste optreden in Hernen in 2001: het enthousiaste
publiek noemde hem bij die gelegenheid ‘een groot talent’. Boytchev treedt
regelmatig op in Nederland, Bulgarije en Italië.
18
april:
Op dit moment is het definitieve programma voor dit concert nog niet bekend.
Inlichtingen bij de A.A. Brediusstichting.
20
t/m 23 mei (rondom Hemelvaart):
MUZIEK IN KASTEEL HERNEN, een intensieve viool- en pianocursus voor jonge
musici vanaf 10 jaar.
Een
lustrum: het is de vijfde keer dat deze muziekcursus in Hernen georganiseerd
wordt. De cursus is bedoeld als ondersteuning van en aanvulling op de reguliere
studie van alle muzikaal geïnteresseerden die bij een privé docent, op een
muziekschool of op een conservatorium viool of piano studeren.
Tijdens het weekend rondom Hemelvaart geven Ilona Sie Dhian Ho
(viool) en Michail Markov (piano), beide docenten aan de ‘Van Zweden
School of Music’ voor buitengewoon begaafde kinderen te Enschede,
masterclasses en begeleiden de deelnemers bij hun zelfstudie. Guido Jansen
begeleidt de violisten bij het ensemblespel.
Het Prins Bernard Cultuurfonds heeft in 2002 en 2003 een subsidie geschonken aan
deze muziekcursus, www.cultuurfonds.nl
.
Op zaterdag 22 mei, aanvang 14.00 uur:
PIANORECITAL door Christiaan Kuyvenhoven.
Christiaan wordt gezien als een van de meest veelbelovende jonge
pianisten in Nederland. Er is eigenlijk geen concours denkbaar waar hij niet als
prijswinnaar uit de strijd kwam (Prinses Christinaconcours, ‘Beste musicus van
het jaar’, etc.). Dit concert dat gegeven wordt in het kader van de cursus,
is voor iedereen toegankelijk. Entrée € 5,-
23
mei, aanvang 14.30 uur:
SLOTCONCERT. Hieraan leveren
alle deelnemers een bijdrage. Belangstellenden zijn van harte welkom bij dit
concert.
Voor inlichtingen kunt u zich wenden tot de A.A. Brediusstichting,
tot Michail Markov, tel. 053 434 4540, of tot Ilona Sie Dhian Ho, tel. 010 265
3486. Een folder wordt u op aanvraag toegestuurd.
