De
A.A. Brediusstichting bestaat in 2005 vijfentwintig
jaar,
iets om niet stilzwijgend aan voorbij te gaan zoals wel gebeurd is bij eerdere
ijkpunten in haar bestaan. In de loop van 2005 wordt er daarom een aantal
feestelijke en voor een groter publiek toegankelijke activiteiten georganiseerd
om het lustrum te memoreren en luister bij te zetten.
19,
20, 26, 27, 28 maart ET EI, twee symbolen die in christelijke en in profane
zin geduid kunnen worden en in al hun betekenissen dicht bij elkaar liggen. Niet
voor niets staat Pasen in het teken van zowel het kruis als het ei.
Het kruis staat voor hoop en leven, in de vorm van een wiel voor de
magische gang van de zon en in de vorm van een hakenkruis voor geluk (!). Na
Christus’ Kruisdood werd het een bijna exclusief christelijk symbool, dat niet
alleen verwijst naar zijn leed en lijden maar, door zijn dood, ook naar de hoop,
de verlossing en het nieuwe leven.
Natuurlijk kennen we ook ons ‘dagelijks kruisje’ en ‘het kruisje
van ieder huisje’, maar daar gaat deze tentoonstelling niet over!
Ook het ei is het symbool van de hoop en, eigenlijk vanzelfsprekend, de
vruchtbaarheid. Vooral in de Moeder-Godscultus speelt het ei als teken van de geboorte van Christus door zijn moeder een belangrijke rol. En Christus’
geboorte zou leiden tot zijn kruisdood, waarmee, in christelijke zin, ook het ei
verwijst naar de verlossing en het nieuwe leven.
Kruisen en eieren in alle soorten en maten, van kunst tot regelrechte kitsch,
kunt u rond Pasen bewonderen. U kunt ervan overtuigd zijn ‘eieren voor uw geld
te krijgen’, entree : €2,50 en € 1, voor donateurs van de A.A.
Brediusstichting; kinderen tot 12 jaar gratis.
De
tentoonstelling wordt ondersteund door een tweetal workshops: in de kelder
kunnen kinderen onder begeleiding eieren beschilderen; in de ridderzaal, kunnen
volwassenen, onder leiding van Piet van der Heide, actief kennismaken met de
toepassing van de ei-temperatechniek bij het beschilderen van eieren. Voor het
materiaal zal een kleine vergoeding worden gevraagd. Openingstijden:
19 en 20, en 26 t/m 28 maart van 12.00 tot 17.00 uur. Eieren schilderen voor
kinderen op 19 en 26 maart van 14.00 tot 16.00 uur. Eieren schilderen voor
volwassenen op 26 maart van 12.00 tot 17.00 uur (graag vernemen we van tevoren
of u aan de laatste workshop denkt deel te nemen).
(Entree
€ 8,-, tenzij anders aangegeven; aanmeldingen tot twee dagen voor een
bijeenkomst.)
16
januari, aanvang 14.00 uur: Kabbalah,
een inleiding in en een workshop over de Joodse mystiek
door Carola de Vries Robles.
Voor
iedereen die naar de diepere betekenis van het leven zoekt, is wijsheid uit alle
wijsheidstradities beschikbaar. Maar echte, dagelijks in de praktijk te brengen
wijsheid moet worden overgedragen, ontvangen, doorleefd en geleefd. Uit een
bo
ek
alleen kun je die niet halen.
De vraag wat Kabbalah precies is, is niet zo gemakkelijk te beantwoorden, er
zijn in de loop der eeuwen vele scholen en stromingen ontstaan. Bij Kabbalah
staat het woord ‘ontvangen’ centraal. Dat ontvangen gaat
voorbij aan het
logisch denken. Het gaat om
ontvange
n en op je in laten werken, en om een manier
van kennen, denken en weten vanuit de ‘lichtkracht’ van je hart. De leer
gaat ervan uit dat ieder mens een goddelijke vonk heeft die gewekt moet worden
en in verbinding met de bron sterker kan worden. Kabbalah is geen toverformule
maar biedt slechts een plattegrond voor het leven, niet het leven zelf.
Eeuwenlang was de kabbalistische leer omgeven door een waas van
geheimzinnigheid en werd alleen beoefend door een kleine groep ingewijden, die
verbonden waren aan een leermeester, een rabbijn. In de jaren zestig ontstonden
er vernieuwingsgroepen en kwamen er steeds meer leraren, ook niet-joodse. De
Kabbalah werd opengesteld voor iedereen – ook niet-joden - die met integriteit
op zoek is naar antwoorden op de grote levensvragen.
Carola de Vries Robles is psychologe, coach, trainer en psychotherapeute
en al ongeveer dertig jaar betrokken bij de Joodse Vernieuwingsbeweging.
30
januari, aanvang 14.00 uur:
Egypte,
het land van de Nijl,
de eerste uit een serie dia-lezingen door drs.
Heleen Pijl-Aangenendt. In de serie passeren velerlei onderwerpen de revue:
o.a. de geschiedenis en de religie van het oude Egypte, de dodencultus, het
goddelijk koningschap en de indrukwekkende monumenten, de koptische kerk, en
tenslotte de moderne moslimstaat Egypte. De lezingen zijn ook afzonderlijk te
volgen.
Aan
de hand van vele dia’s wordt op 30 januari de geschiedenis van Egypte
behandeld, die rond 3000 voor Chr. begon op een smalle strook land die de
Egyptenaren ontvingen als ‘een geschenk van de Nijl’. Het Egyptische Rijk
groeide uit tot een machtig en cultureel zeer hoogstaand wereldrijk, dat
diplomatieke contacten en handelsrelaties onderhield tot in het Verre Oosten. 
De oude Egyptische godsdienst behoort tot de uitgestorven, antieke
godsdiensten en kan omschreven worden als mythisch en magisch. Het Egyptische
pantheon kende vele godheden die hun goddelijkheid bewezen door steeds weer te
sterven en te herleven. De zonnegod Amon-Re was wel de voornaamste god en naast
hem zijn tegenpool, Osiris. Na diens dood door de hand van zijn broeder Seth,
werd Osiris koning van de onderwereld en in die hoedanigheid gevreesd en
vereerd. Zijn diepbedroefde weduwe, Isis, wekte haar gestorven man weer tot
leven en wist daarna een zoon, Horus, ter wereld te brengen.
Deze goden en hun levens- en ‘doodsloop’ worden in beeld gebracht en
uitgebreid besproken.
Heleen Pijl is kunsthistorica met een bijzondere belangstelling voor alle
aspecten van vooral religieuze kunst.
6
februari, aanvang 14.00 uur:
JAN VAN RUUSBROEC:
verkenningen door
zijn mystieke werk o.l.v. Ben Alink en Ernest Spronck.
Een middag mystiek, dit keer uit de Lage Landen, ons geschonken door de
hoogmiddeleeuwse Vlaamse Augustijner kanunnik, Jan van Ruusbroec (1293-1381). De
tijd waarin hij leefde was net zo onzeker als die van ons. De meest fundamentele
vragen van toen blijken niet zoveel anders als die van nu: hoe kunnen we
tegelijk ‘schouwen en weten’, spiritualiteit in de wereld zetten? Frappant
feit is dat de Nederlandse prozaliteratuur is begonnen, niet met een hoofs
ridderverhaal, maar met een reeks mystieke, inspirerende werken die ook nu nog
niet aan kracht ingeboet hebben.
Omdat in de Hernense kasteelbibliotheek ook werken van Ruusbroec bewaard worden;
Ruusbroec gezien kan worden als de grondlegger van onze prozaliteratuur; ons een
erfenis met actualiteitswaarde heeft nagelaten; en bovendien aan hen die zelf
een mystiek pad volgen, een praktische en methodische weg wijst, waarbij hij
geen geëxalteerde beschrijvingen geeft van zijn eigen visioenen maar duidelijke
richtlijnen, willen Alink en Spronck u tijdens en met deze bijeenkomst verleiden
om zelf van en over Ruusbroec te gaan lezen.
Ben Alink en Ernest Spronck zijn allebei werkzaam in de wereld van
training en advies. Zij ontwikkelden een reeks programma’s op basis van vooral
religieus-filosofische, literaire werken, die vaak wel bekend maar niet
‘gekend’ zijn. Van de deelnemers aan hun bijeenkomsten wordt een actieve
bijdrage verwacht.
Entree
€ 11,-.
6
maart, aanvang 14.00 uur:
Egypte, het land van de Nijl,
de tweede uit een serie dia-lezingen door drs. Heleen Pijl-Aangenendt. De lezingen zijn ook afzonderlijk te
volgen. (Zie ook 30 januari.)
Het
Egyptische pantheon wordt verder geëxploreerd. De Egyptenaren geloofden dat
Toth, de god van kennis en wetenschap, hun het hiërogliefenschrift had
geschonken. Ptah, de kunstenaar, werd vereerd als god van de schone kunsten en
als beschermer van de ambachtslieden. Maät gold als de godin van de
gerechtigheid, aan wie zowel de koning als zijn volk zich hadden te onderwerpen.
Anubis, tenslotte, de beschermer van de doden, trad op als beschermheer bij het
mummificeren. Hij verrichtte het wegen van het hart en begeleidde de doden tot
voor de rechterstoel van Osiris.
Aan de hand van diabeelden wordt vervolgens een bezoek gebracht aan de beroemde
piramides van Gizeh. Wat was de religieuze functie van deze
‘huizen-voor-miljoenen-jaren’, en welke betekenis had de sfinx die nog
altijd peinzend voor de piramide van Cheops ligt?
20
maart, aanvang 14.00 uur:
Antonio
Gaudi en zijn architectuur,
een band-diaproductie van GeA-produkties, Geert
Dekkers en Alex de Vliegere (tijdsduur 105 minuten). 
Bij het horen van de naam Sagrada Familia denkt vrijwel iedereen aan
Barcelona en de Spaanse architect Antonio Gaudi. Deze bouwmeester, die de
publiciteit schuwde, was al tijdens zijn leven een legende. Wie was deze
creatieve kunstenaar die nu al ruim 130 jaar miljoenen mensen in verwon-dering
brengt met zijn imposante en eigenzinnige creaties?
GeA laat in deze band-diaproductie de ontwerper ‘zelf aan het woord’
om inzicht te geven in zijn leven en werk en de oorsprong van zijn
ideeën. Hij
wordt gevolgd vanaf zijn prilste jeugd als zoon van een kopersmid, die worstelde
met een oogafwijking en een zwakke gezondheid. Na zijn architectuurstudie in
Barcelona groeide Gaudi al snel uit tot een der grondleggers van het Modernismo,
de Spaanse variant van de Jugendstil. Hij ontwikkelde een geheel eigen manier
van ontwerpen, de legendarisch geworden gaudinistische stijl.
Geert Dekkers en Alex de Vliegere hebben alle uithoeken van Spanje en
Mallorca bezocht om de verschillende bouwwerken van Gaudi te fotograferen. Alle
bekende en ook minder bekende werken worden in hun volle, kleurrijke glorie
getoond. Na het bekijken van dit programma zullen de toeschouwers achterblijven
met het gevoel de architect persoonlijk ontmoet te hebben.
7
t/m 9 april:
Kalophonic
Chant and Late-Byzantine Traditions,
international symposium onder voorzitterschap van prof. dr. Christian
Troelsgård (Kopenhagen) en dr. Gerda Wolfram (Wenen).
Een vijftiental musicologen uit Denemarken, Duitsland, Engeland, Oostenrijk,
Italië, Griekenland en Roemenië neemt deel aan dit Byzantijns-musicologisch
symposium, dat als thema ‘kalophonie’ in de laat-Byzantijnse, sacrale muziek
heeft.
Rond het midden van de dertiende eeuw zette zich in de Byzantijnse
kerkmuziek een ontwikkeling in, waarbij de traditionele stijl van de veelvuldige
variatie van bekende melodische elementen plaatsmaakte voor een nieuwe stijl die
met de term ‘kalophonie’ - iets dat mooi klinkt of mooi versierd is -
aangeduid wordt. Het is de stijl van de ornamenten, losgemaakt van de
traditionele compositie. Er werden nieuwe technieken voor het ornamenteren van
melodieën gevonden en ‘de melode’ kreeg grotere vrijheid voor zijn meer
persoonlijke scheppingen.
Toehoorders zijn van harte welkom. Voor meer informatie kunt u zich
richten tot de A.A. Brediusstichting.
(Voor
aanmeldingen en inlichtingen kunt u zich wenden tot de A.A. Brediusstichting.)
22
januari, 19 februari., 19 maart. en 16 april, van 11.00 tot ca. 16.00 uur:
SPREEK- en LUISTERVAARDIGHEID RUSSISCH.
Korte teksten van moderne schrijvers en krantenartikelen dienen als onderwerpen
voor studie en conversatie Op verzoek zal er ook aandacht besteed worden aan
vertaalkwesties en een thematische opbouw van de woordenschat. Aan de grammatica
wordt door middel van probleemgerichte oefeningen aandacht besteed. Docenten: Tatjana
Polman en Victoria van Aalst.
22
januari, 19 maart en 2 april, van 13.30 uur tot ca. 16.30 uur:
CONVERSATIE NIEUWGRIEKS voor
gevorderden in de vorm van ronde-tafelgesprekken in het Grieks, o.l.v. Nikos Tsiopinis. 
Nikos Tsiopinis is afkomstig uit Griekenland, is fysicus en doet
momenteel een promotieonderzoek naar de verhouding exacte wetenschappen en
theologie aan de theologische faculteit van de KUN. Voor een cursusmiddag in de
maand februari wordt in onderling overleg nog een datum gezocht. De onderwerpen
voor de bijeenkomsten worden voorafgaand aan de bijeenkomsten vastgesteld; ook
grammaticale kwesties krijgen aandacht.
24,
25 en 26 januari:
ICOONSCHILDEREN voor gevorderden
o.l.v. Bernard Frinking.
Deze
korte bijeenkomst is speciaal bedoeld voor degenen die in Hernen een zomercursus
gevolgd hebben en het werk aan hun icoon onder de leiding van Bernard willen
voortzetten.
Aanvang 24 januari 11.00 uur, afsluiting 26 januari 17.00 uur.
Op
woensdag 16 en 23 februari en 2, 9, 16 en 23 maart, van 10.30 uur tot 16.30 uur:
ICOONSCHILDEREN,
een cursus o.l.v. Piet
van
der Heide.
De cursus is deze keer niet alleen bedoeld voor beginners maar ook voor
de meer gevorderden. Evenals bij vorige gelegenheden kunnen de cursisten uit een
aantal iconografische thema’s kiezen voor hun icoon. Al schetsend, eerst in de
vorm van enkele potloodtekeningen op klein formaat, dan met penseel en oker op
paneel, schilderen ze de icoon die zij in overleg met de docent gekozen hebben.
Daarbij wordt de Byzantijnse traditie zo nauwgezet mogelijk gevolgd.
Piet van der Heide, die zich al lang intensief met icoonschilderen en de
iconenkunst bezighoudt, geeft tijdens zijn cursus veel informatie over
iconografie, de theologie van de icoon en over de schildertechniek.
Benodigdheden voor de eerste bijeenkomst: zacht tekenpotlood (B, 2B),
schetspapier en enkele ronde penselen (b.v. de nummers 2, 4 en 6). Bij de docent
is documentatie- en schildermateriaal verkrijgbaar.
5
maart, van 10.30 uur tot 16.00 uur:
(OUD-)KERKSLAVISCH
voor geïnteresseerden
met een basiskennis van deze taal.
Evangelische en liturgische teksten en hagiografische gedeelten uit de
Oudrussische kronieken worden gezamenlijk vertaald en besproken. Zoals altijd
wordt ook weer aandacht besteed aan opschriften op iconen. In onderling overleg
wordt de datum voor de volgende bijeenkomst vastgesteld. Docenten: Victoria van Aalst en Hans
Thuis.
Van 2 t/m 9 september wordt de traditionele ZOMERCURSUS ICOONSCHILDEREN gehouden. Informatie over deze cursus is op dit moment nog niet geheel beschikbaar. Geïnteresseerden kunnen zich melden bij de A.A.Bredius-stichting
CONCERTEN
(Entree, inclusief koffie, euro 9,-. Het is raadzaam om een plaats te reserveren
voor de concerten.)
23
januari, aanvang 14.30 uur:
donateursconcert, SOL Y SOMBRA, Julian
Herman, viool, en Kees Schul,
piano.
Een
muzikaal panorama van contrasten, van de verzengende zon van Andalusië tot de
eeuwenoude schaduw van de kathedraal van Chartres. Herman en Schul brengen
muziek uit het Middellandse-Zeegebied, met werken van C. Espejo, P. de Sarasate,
I. Albeniz en M. De Falla.
Een gedeelte van de recensie van de CD van het programma ‘Sol y Sombra’ –
Zon en schaduw - geeft wellicht een goed beeld van wat de luisteraar te wachten
staat: ‘Ik vind het razend knap hoe beide musici met twee c
ontrasterende
instrumenten als piano en viool weten samen te smelten tot een mediterrane
eenheid. Violist Julian Herman weet een vurige intonatie af te wisselen met
melancholische klanken, waarbij je de invloed van Spaanse zigeuners
overduidelijk kunt horen.’
Julian Herman is violist en tweede concertmeester bij het Nederlands
Philharmonisch Orkest. Kees Schul werkt vaak voor de Nederlandse radio-orkesten,
het Residentieorkest en het Rotterdams Philharmonisch Orkest.
Voor donateurs van de A.A. Brediusstichting is de toegang gratis.
1. Deux pieces dans le style ancien
C. Espejo (1892-1988)
- Andantino
- Presto
2. Sonatine op. 100
A. Dvořák (1841-1904)
- Allegro resoluto
- Larghetto
- Scherzo. Molto vivace
- Finale. Allegro
3. Tango, Opus 165 nr. 2
I. Albeniz / arr. Kreisler (1860-1909)
4. Suite Populaire Espagnole
M. De Falla / arr. Kreisler (1876-1946)
- El paño moruno
- Nana
- Canción
- Polo
- Asturiana
- Jota
5. Danse Espagnole uit 'La vida breve'
M. de Falla/ arr. Kreisler
20
februari, aanvang 14.30 uur: Trio
Contraste, Sorin
Petrescu,
piano, Dorin Cuibaru, klarinet,
saxofoon en traditionele Roemeense instrumenten, Doru
Roman, xylofoon.
Trio Contraste bestaat al twintig jaar; in 1985 werd het opgericht door
dezelfde musici die er nu nog steeds deel van uitmaken. Niet alleen in Roemenië
geniet het trio bekendheid maar ook in het Westen. Jaarlijks maken de leden een
tournee door West-Europa, waar zij in o.a. Nederland, Duitsland, Noorwegen,
Frankrijk, Zwitserland en Polen zeer gewaardeerde en verrassende concerten –
niet alleen als trio maar ook solistisch - geven. Petrescu, Cuibaru en Roman
zijn muzikaal niet alleen actief binnen het trio, maar ook binnen het Banatul
Philharmonisch Orkest te Timisoara, waaraan zij allen verbonden zijn.
Op 20 februari brengt Trio Contraste een afwisselend programma met werken van
klassieke Roemeense componisten.
10
april, aanvang 14.30 uur: ‘Zoen
mit a regn’, Sofie van Lier, sopraan, Alexej
Pevzner, viool, Alexander Orat
ovski,
cello, en Sander Sittig, piano.
Zoen mit a regn, zon en regen, staat
voor de lach en de traan, onafscheidelijke elementen van Jiddisje muziek. Het is
een toepasselijk motto voor de muziek van drie componistenvrienden die elkaar
door dik en dun steunden: Mieczyslaw Weinberg (1919-1996), Veniamin Basner
(1925-1996) en Dmitri Sjostakovitsch (1906-1975). Zij maakten het schrikbewind
van Stalin en de Tweede Wereldoorlog mee. Geen wonder dat oorlog en bevrijding
belangrijke thema’s zijn in hun werk. Zij zagen de muziek van het vervolgde
joodse volk als hun inspiratiebron. In een tijd waarin in de Sovjet-Unie
openlijke uitspraken fatale consequenties konden hebben, was dit een moedige
daad. Zo bekend als de muziek van Sjostakovitsj is, zo onbekend is die van
Weinberg en Basner.
Sofie van Lier en Alexander Oratovski vonden in Russische archieven bijzondere
muziekstukken die nog nooit in het Westen zijn uitgevoerd. Zij ontmoeten elkaar
tijdens een eerder project gewijd aan de Russisch-joodse componist Michail
Gnessin. Het concert dat uit dat project voortkwam, werd met veel succes
uitgevoerd in 2002 en 2003.
13
t/m 16 mei: MUZIEK
IN KASTEEL HERNEN, een intensieve viool- en pianocursus voor jonge musici
vanaf 10 jaar.
Dit jaar wordt voor de zesde maal
‘Muziek in kasteel Hernen’ georganiseerd. De cursus is bedoeld als
ondersteuning van en aanvulling op de reguliere studie van aankomende, jonge
musici, die bij een privé docent, op een muziekschool of aan een conservatorium
viool of piano studeren. 
Tijdens het weekeind rond Pinksteren geven Ilona
Sie Dhian Ho (viool) en Michail
Markov (piano) - docenten aan de ‘Van Zweden School of Music’ voor
buitengewoon begaafde kinderen en verbonden aan respectievelijk het
Conservatorium van Den Haag en dat van Enschede – masterclasses en begeleiden
de deelnemers bij hun zelfstudie. De violisten houden zich daarnaast ook bezig
met ensemblespel.
Op 16 mei, aanvang 14.30 uur, vindt het SLOTCONCERT
plaats. Hieraan leveren alle deelnemers een bijdrage. Toehoorders zijn van harte
welkom.