Programma's tot oktober 2009

De entree voor de lezingen is € 8,-. Aanmeldingen tot 2 dagen voor een bijeenkomst.

Zondag 8 februari, aanvang 14.00 uur: Vrouwen in de Russische geschiedenis en literatuur, deel 3, ‘Een vrouw met zeven zielen, Marina Tsvetajeva’, lezing door dr. Peter van Nunen.

    Marina Tsvetajeva (1892-1941) geldt zonder twijfel als de meest tragische en een van de grootste dichters uit de eerste helft van de twintigste eeuw. In 1922 verliet zij haar vaderland, waar voor haar dichterschap geen plaats meer was. In ballingschap leefde zij met haar gezin doorgaans in stuitende armoede. Door haar compromisloze aard werd zij in de Parijse emigrantenkringen meer en meer geschuwd en gebroodroofd, in de Sovjet-Unie werd ze uit de literatuurgeschiedenis verwijderd. In 1939 volgde zij haar man en dochter, die al eerder naar de Sovjet-Unie waren geremigreerd. Op 31 augustus 1941 verhing zij zich in een vergeten provinciestadje. Pas na de destalinisatie in de jaren vijftig werd er weer mondjesmaat iets van haar gepubliceerd. In de emigrantenliteratuur was zij al sedert 1939 volkomen vergeten. Pasternak voorspelde dat Tsvetajeva de allergrootste herwaardering en de allergrootste erkenning te wachten zouden staan.

Peter van Nunen (1951), tolk-vertaler Russisch/Engels/Duits, was van 1976 tot 1981 als docent verbonden aan de universiteit van Leipzig en promoveerde bij Tindemans op het theater van de Russische regisseur Meyerhold. Vanaf 1991 is hij als docent Russisch werkzaam op diverse opleidingen tot tolk-vertaler. Sinds 1994 geeft hij leiding aan het MNM Ruslandcentrum dat zich richt op kunst en cultuur in Rusland zowel als op de politiek en economie van dat land, waarbij een beeld ontstaat van het interessante spanningsveld tussen die twee polen.

Zondag 1 maart, aanvang 14.00 uur: HET ‘WARE CHISTENDOM’ VAN DE BOGOMIELEN, voordracht door          Dick van Niekerk.

    Vanaf ca 950 had de van oorsprong Bulgaars-Macedonische religieuze beweging van de bogomielen (letterlijk: ‘de door god geliefden’) door haar massale aanhang vijf eeuwen lang grote invloed op het geestelijke en culturele klimaat op de Balkan, in West-Europa en in Rusland. Sommige cultuurhistorici herkennen in de bogomielse opvattingen en levens-overtuiging de eerste contouren van de renaissance. De bogomielen worden vaak aangeduid als ‘de mentoren van de katharen’ of als ‘de katharen uit het oosten’. Zelf noemden zij zich pravi krstjani - ware christenen. In het Byzantijnse rijk waar de bogomielen breed verspreid waren en hun leer tot in de hoogste kringen doordrong, droegen ze de naam christopolitae - burgers van Christus. 

    Hoewel de bogomielen eeuwenlang in de geschiedschrijving onderbelicht lijken te zijn, groeit de laatste jaren de belangstelling voor hun christendom van zelf-heiliging en bevrijding. De bogomielen leerden dat de mens door ascese en zelfreiniging de goddelijke lichtkern in zichzelf kan vrijmaken. Zo kan hij de innerlijke weg vinden om terug te keren tot zijn goddelijke oorsprong. Daar kwam volgens hen geen priester of schriftgeleerde aan te pas!

    Bogomielen en katharen zijn bloedig vervolgd en uitgeroeid.

Waarom is deze religie van liefde, verdraagzaamheid en verzoening als ketterij afgedaan en stelselmatig vernietigd? Wat is de boodschap die in de leer van de bogomielen is te herkennen? Kunnen de bogomielen van bete-kenis zijn voor het spirituele leven van nu?

Op deze vragen zal neerlandicus en freelance journalist Dick van Niekerk tijdens zijn lezing uitgebreid ingaan. Van Niekerk bezocht de laatste jaren frequent de Balkan om onderzoek te doen naar de bogomielen. Over dit onderwerp houdt hij met enige regelmaat inleidingen. Zijn jongste Nederlandstalige publicatie 'De optimistische bevrijdingsboodschap van de bogomielen' is onlangs verschenen in het kerstnummer 2008 van het tijdschrift PRANA, pp. 72-85.

Zondag 19 april, aanvang 14.00 uur: ENGELEN, een lezing geïllustreerd met vele afbeeldingen door drs. Heleen Pijl-Aangenendt.

    Engelen spelen een belangrijke rol in het dagelijks leven van gelovigen over de hele wereld. Ze zijn immers vanouds de gevleugelde boodschappers tussen hemel en aarde. De Russisch-orthodoxe kerk heeft zelfs een vaste dag van de week aan hen gewijd – de maandag. Speciale aandacht tijdens deze voordracht krijgt de aartsengel Michael.

    Engelen lijken dit jaar een nog hogere vlucht te nemen: twee tentoonstellingen zijn aan hen gewijd, 'Allemaal Engelen' in Utrecht en 'Hemelse Helpers, iconen tonen engelen' in Kampen.

Heleen Pijl is kunsthistorica. Zij heeft zich in het bijzonder toegelegd op alle aspecten van religieuze kunst en weet haar lezingen altijd weer met verrassende beelden te illustreren.

SYMPOSIUM

29 en 30 mei: East and West in the Medieval Eastern Mediterranean: Antioch from the Byzantine Reconquest until the End of the Crusader Principality, III, internationaal symposium.

    In de serie Oost en West in de Kruisvaardersstaten organiseert de Brediusstichting voor de derde maal een bijeenkomst gewijd aan het kruisvaardervorstendom Antiochië vanaf de Byzantijnse herovering op de Arabieren tot 1269.

    Politieke en militaire ontwikkelingen in de geschiedenis van dit vorstendom zijn uiteraard uitvoerig bestudeerd en beschreven, maar het sociale, culturele en economische leven lijkt nog altijd enigszins onderbelicht te zijn. Om een beeld te krijgen van de 'kleine' geschiedenis van de gewone man en om daarmee perspectief te brengen in de 'grote' politieke geschiedenis is verder onderzoek op deze terreinen nog altijd een desideratum. De symposia in Hernen richten zich daarom vooral op aspecten van het dagelijks leven. Hierbij worden niet alleen kronieken en officiële charters geraadpleegd, maar ook secundaire 'bronnen' zoals architectuur, munten en literaire en spirituele teksten die op een andere manier getuigenis afleggen van het leven in het kosmopolitische Antiochië. Dit vraagt om een interdisciplinaire benadering van het thema. De onderwerpen die experts uit Frankrijk, Duitsland, de VS, Rusland en natuurlijk Nederland in mei zullen presenteren zijn dan ook zeer verscheiden.

    Toehoorders zijn van harte welkom bij dit symposium. Voor meer informatie kunt u ons bellen of een bezoek brengen aan onze website waarop t.z.t. het volledige programma van het symposium gepubliceerd wordt.

De acta van het symposium in mei 2003 zijn verschenen in the serie OLA, no. 147 (Peeters Press, Leuven, België) onder de titel East and West in the Medieval Eastern Mediterranean, I, en de acta van de tweede bijeenkomst in 2006 zullen binnenkort in dezelfde serie verschijnen.

cursussen

Voor verdere inlichtingen over de cursussen kunt u ons bellen of e-mailen.

Zaterdag 17 jan., 14 febr., 14 mrt., 25 apr., 16 mei en 20 juni van 13.30 uur tot ca. 16.30 uur: Conversatie Nieuwgrieks voor gevorderden in de vorm van rondetafelgesprekken in het Grieks, o.l.v. mevrouw Pinelopi Motsenigou. Verschoof de belangstelling voor vreemde talen na de 'Val van de Muur' even in noordoostelijke richting, het Nieuwgrieks maakt duidelijk weer zijn rentree, zoals blijkt uit de belangstelling voor en het enthousiasme over deze cursus.

 Pinelopi Motsenigou studeerde Frans in Athene. Na daar een aantal jaren lesgegeven te hebben aan een middelbare school, kreeg zij een aanstelling als vertaalster bij het Europees Parlement, waar zij meer dan twintig jaar gewerkt heeft.

Zaterdag 17 jan., 14 febr., 14 mrt., 25 apr., 16 mei van 11.00 tot ca. 16.00 uur: Spreek- en LUISTERVAARDIGHEID RUSSISCH voor gevorderden.

    Korte literaire teksten, krantenartikelen en filmgedeelten dienen als onderwerpen voor conversatie. Ook vertaalkwesties en een thematische opbouw van de woordenschat komen aan de orde. Aan de grammatica wordt door middel van probleemgerichte oefeningen aandacht besteed. Docenten: Tatjana Polman en Victoria van Aalst.

Zaterdag 28 februari van 10.30 tot ca. 16.00 uur en 2 mei: (OUD)Kerkslavisch voor geïnteresseerden met een basiskennis van deze taal.

    Teksten uit de Evangeliën in verschillende redacties worden gelezen en vergeleken, en liturgische teksten en altijd weer ontwapenende gedeelten van de Oudrussische kronieken, die veel hagiografisch materiaal bevatten, worden gezamenlijk vertaald en besproken. Ook wordt aandacht besteed aan de fascinerende opschriften op iconen. Docenten Hans Thuis en Victoria van Aalst. Gedeeltelijke vertaling van de Nestor-kroniek vindt U hier

8 t/m 15 mei: Intensieve cursus icoonschilderen o.l.v. de Roemeense icoonschilder Cristinel Ioan Pâslaru.

    Al meer dan 25 jaar organiseert de A.A. Brediusstichting eenmaal per jaar een intensieve cursus icoonschilderen. Voor de derde keer wordt deze cursus al weer gegeven door de uit Iaşi, Roemenië, afkomstige icoonschilder Cristinel Ioan Pâslaru.

Cristinel Pâslaru kreeg zijn opleiding tot icoonschilder in de Byzantijnse traditie aan de Faculteit voor Theologie in Iaşi. Sinds 2000 zet hij zich als icoonschilder in voor de oecumene, o.a. in samenwerking met het Bossey Ecumenical Institute in Zwitserland en het Oecumenisch Instituut van de h. Nicolaas in Iaşi. Pâslaru schildert iconen in opdracht van kerken en kloosters in Roemenië en Engeland, werkt als traditioneel icoonschilder voor het St. Mina Publishing House en voor het iconenatelier van de h. Lukas in het klooster van de Drie Hiërarchen in Iaşi. Ook schildert hij iconen in opdracht van privépersonen. Zijn werk is regelmatig te zien op tentoonstellingen, o.a. in Nederland. Hij geeft cursussen icoonschilderen in Roemenië, Engeland en Nederland.

    De cursisten worden op 8 mei tussen 17.00 en 18.00 uur verwacht voor de eerste kennismaking en de voorbereiding op de cursus. Op 15 mei wordt de cursus rond 17.00 uur afgesloten.

21 t/m 24 mei: MUZIEK IN KASTEEL HERNEN, een intensieve viool- en pianocursus voor jonge musici vanaf 10 jaar.

    Weer een lustrum: dit jaar wordt voor de tiende maal ‘Muziek in kasteel Hernen’ georganiseerd. De cursus is bedoeld als ondersteuning van en aanvulling op de reguliere studie van aankomende, jonge musici, die bij een privédocent, op een muziekschool of aan een conservatorium viool of piano studeren.

    Tijdens het weekend rond Hemelvaart geven Ilona Sie Dhian Ho (viool) en Michail Markov (piano) - respectievelijk verbonden aan het Conservatorium van Den Haag en dat van Enschede - masterclasses en begeleiden de deelnemers bij hun zelfstudie. De violisten houden zich daarnaast ook bezig met ensemblespel.

    Op 24 mei, aanvang 14.00 uur, vindt het SLOTCONCERT plaats, uitgevoerd door de deelnemers aan de cursus. Toehoorders zijn van harte welkom. Omdat er altijd veel belangstelling is voor dit concert is het raadzaam een plaats te reserveren.

    Entrée: vrijwillige bijdrage.

CONCERTEN

Entree, inclusief koffie, € 10,-, tenzij anders aangegeven.

18 januari 2009, aanvang 14.30 uur, Primavera de Aranjuez, donateursconcert door het duo Mirjam Wesselink de Barrientos, zang, en Michael Benedik, gitaar.

    Als voorproefje op de lente neemt het duo u mee naar de tuinen van het jachtslot van Aranjuez. Het is voorjaar, de lucht is zachtblauw, felrode rozen verspreiden hun zoete geur en hun glimlach wordt weerspiegeld in de rimpeling van het water. In de gewelven weerkaatsen de lichte, heldere voorjaarsklanken van Joaquín Rodrigo, de schepper van het beroemde 'Concierto de Aranjuez', die tien jaar geleden, in 1999, overleed. Zijn transparante liederen vol van kleur en verwachting worden afgewisseld met vurige traditionele liederen van García Lorca en flamenco gitaarsolo’s. Een verrassende flirt tussen klassieke en volksmuziek!

Michael Benedik, geboren in Duisburg, studeerde klassiek gitaar aan de Musikhochschule van Dortmund. In Nederland vervolgde hij zijn studie aan het Conservatorium van Utrecht bij gitaarpedagoog en componist Dick Visser. Tegelijkertijd studeerde hij instrumentatie en compositie bij Hans Cox. In 1986 sloot hij zijn studie af met het diploma ‘uitvoerend musicus’. Sindsdien heeft hij zich ontwikkeld tot een gitarist met zowel een groot klassiek als een hedendaags repertoire. Als solist verzorgde hij optredens in de American Church van Parijs, het Bastadfestival (Zweden), Siena, Vuelva en Stockholm en werkte hij mee in producties van Eric Vaarzon Morel. Samen met gitarist Martin Kaay trad hij op in o.a. Vredenburg, de IJsbreker en het Mettmannergitarren-festival in Duitsland. De laatste jaren ligt het accent op eigen producties, vaak geïnspireerd door flamenco. In Zweden treedt hij jaarlijks op tijdens zomerfestivals met het ‘trio Benedik’. Voor diverse theatervoorstellingen schreef hij de muziek die hij tevens uitvoert.

    Mirjam Wesselink de Barrientos, sopraan, begon haar muziekstudie met piano aan het Sweelinck Conservatorium van Amsterdam. Aan de Hoge School van de Kunsten Utrecht sloot zij deze met goed gevolg af met als hoofdvak zang. Zij studeerde bij Marianne Blok (techniek en opera) en Hanneke Laméris (liedinterpretatie). Masterclasses volgde ze bij o.a. Mia Besselink (opera). Zij legde zich toe op de vertolking van Spaanstalige en Oost-Europese liederen en eigen arrangementen en composities. Verder specialiseerde zij zich in de virtuoze liederen van Rossini, Pauline Viardot en hun tijdgenoten. Als veelzijdig zangeres is zij thans werkzaam in verschillende producties en trad ze meerdere malen op in het Concertgebouw van Amsterdam en voor de landelijke radio en televisie. Samen met de Spaanse musici María Sobrino,  piano, en Lander Echebarria, viool, nam zij de CD Caminante op waarvoor zij tevens de arrangementen maakte op liederen van Federico García Lorca.

    Voor niet-donateurs is de entree € 10,-.

15 februari, aanvang 14.30 uur: GAAT NIET DOOR!

'Muziek aan het hof van Frederik de Grote', Erik Verbaandert, fluit, en Jan van de Laar, klavecimbel. Op het programma staan werken van Johann Joachim Quantz, Johann Sebastian Bach, Johann Friedrich Agricola, Friedrich Benda en Frederik de Grote.

   Koning Frederik de Grote van Pruisen (1712-1786) was een groot kunst- en muziekliefhebber. In 1731 hoorde hij voor het eerst de fluitist Johann Joachim Quantz die hem fluitles ging geven en later in dienst van de koning kwam. Naast Quantz verbleven nog vele andere componisten en musici, zoals de broers Graun, jarenlang aan het hof. Hofcomponist en later ook dirigent van het Koninklijk Orkest was Johann Friedrich Agricola, die gestudeerd had bij J.S. Bach en bij Quantz. Frederik schreef ook zelf muziek voor fluit hoewel hem dat niet altijd gemakkelijk afging: hij haatte maatstrepen! Zijn oeuvre bestaat uit tal van opera-aria's, vier fluitconcerten, 121 fluitsonates en enige marsen. Zijn drie wereldlijke cantates zijn verloren gegaan.

    Opmerkelijk in het programma is de sonate BWV 1031 van J.S. Bach. Deze sonate wordt in het algemeen wel aan de grote componist toegeschreven, maar is volgens sommige musicologen te 'galant' voor zijn stijl en zou derhalve geschreven zijn door zijn zoon.

Jan van de Laar behaalde het diploma solospel orgel met onderscheiding aan het Conservatorium van Utrecht. Vervolgens studeerde hij klavecimbel en piano. Hij treedt vaak op als solist en als continuospeler en heeft tal van radio-opnamen voor de Nederlandse omroep en de BBC op zijn naam staan; voor de KRO speelde hij op historische Oostenrijkse orgels en Italiaanse oude instrumenten. Recent verscheen zijn CD 'Die Bachsche Schule', opgenomen in de abdijkerk te Neresheim waar hij speelde op het fraaie Holzhay-orgel. Als organist is Van de Laar verbonden aan de St. Lambertuskerk te Helmond waar hij het befaamde Robustelly-orgel bespeelt.

    Erik Verbaandert studeerde na zijn HTS-opleiding elektrotechniek fluit bij Frans van der Wiel en later bij Nine Sligter. Na het winnen van enkele solistenconcoursen besloot hij van zijn hobby zijn beroep te maken. In 1992 behaalde hij de Akte B muziekonderwijs. Hij speelt regelmatig kamermuziek in diverse bezettingen, is dirigent van verschillende orkesten en geeft les op Brabantse muziekscholen.

Lavinia Carbone komt uit Italië en speelt vanaf haar 11e jaar klassiek gitaar. Met maximaal resultaat studeerde ze af aan het Conservatorium N. Paganini in Genua. Zij vervolgde haar studie met een tweejarige masteropleiding aan hetzelfde conservatorium, die zij afsloot met een scriptie en een recital en waarvoor zij cum laude slaagde. Begin 2008 werd zij als een van de weinigen geselecteerd voor de opleiding 'Master of Music' aan het Conservatorium Hogeschool Zuyd te Maastricht, waar ze studeert bij Carlo Marchione. Als soliste en in ensembleverband heeft zij al vele concerten gegeven in Italië, Zwitserland, Nederland, Frankrijk en de VS. Lavinia was prijswinnares op verschillende nationale en internationale concoursen in Italië, o.a. het Concorso internazionale musicale di Acqui Terme, het Concorso internazionale giovani talenti di S. Bartolomeo al mare, het Concorso internazionale G. de Vincenzi di Pontinvrea en het Concorso internazionale di Cogoleto. Ze maakt deel uit van het orkest 'A Pizzico Ligure' en het 'Circolo Mandolinistico il Risveglio' geleid door respectievelijk Carlo Aonzo en Domenico Sorrenti en ze heeft samengewerkt met het International Guitar Orchestra o.l.v. Maurizio Preda.

5 april, aanvang 14.30 uur: ‘Bem me quer mal me quer – houdt van me, houdt niet van me’, een theatraal concert door Marjolijn van den Brandt, piano, en Fernando Gillich, zang.

    Het thema is liefde, in de breedste zin van het woord. De prachtige samenloop van melodieën en teksten bevestigen de wederzijdse liefde, en verwarring is hoorbaar als klank en woord hun eigen weg gaan. Alle facetten van de liefde worden doorlopen: verlangen, verleiding, bevestiging, angst de geliefde te verliezen en dapperheid om vanuit de eenzaamheid de weg naar de liefde te hervinden en die vervolgens in al zijn volheid te omarmen. Om al deze gevoelens te laten klinken hebben de concertanten ware parels uit hun klassiek-Braziliaanse repertoire gekozen. Zij brengen stukken van – om er slechts enkele te noemen - Camargo Guarnieri, Babi de Oliveira, Ernani Braga, Heitor Villa-Lobos en Claudio Santoro, geschreven op teksten van de grootste Braziliaanse dichters.

Fernando Gillich is afkomstig uit São Paulo en verhuisde later naar Rio de Janeiro waar hij studeerde aan de theaterschool en de dansschool. Na zijn opleiding werkte hij als zanger, danser en acteur in verschillende theaterproducties. In 1994 vertrok hij naar Nederland en hij woont en werkt sinds die tijd in Amsterdam.

    Marjolijn van den Brandt studeerde piano aan het Conservatorium van Maastricht. In 1985 trok ze naar Amsterdam om zich toe te leggen op het begeleiden van zangers. Daarnaast gaf zij pianoles. Een en ander resulteerde in een eigen pianolesstudio.

    De samenwerking van Marjolijn en Fernando begon in 2001 toen zij besloten samen naar Brazilië te gaan om onderzoek te doen naar de Braziliaanse klassieke muziek. Het werd een avontuur in de ruimtes van een muziekbibliotheek, langs stoffige kaartenbakken en manuscripten die in hun handen uit elkaar vielen. Dit avontuur bracht hen in aanraking met een ware schat aan partituren van een ongekend melodische en ritmische rijkdom. Uit deze rijkdom put het duo voor de samenstelling van hun verrassende theatraal-muzikale producties.

24 mei, aanvang 14.00 uur, SLOTCONCERT van de cursus 'Muziek in Kasteel Hernen (zie cursussen).

Korte pauze

28 juni, aanvang 14.00 uur, SHAKESPEARE OP HERNEN. De Acteerstudio uit Den Haag speelt Shakespeare in de vertaling van Jan Jonk op verschillende plekken in het kasteel. Jan Jonk zelf verzorgt een inleiding op zijn vertaling.

    Op dit moment zijn de besprekingen met de verschillende acteurs nog niet afgerond. Belangstellenden wordt daarom verzocht zich t.z.t. nader te informeren via onze website.

REISPROGRAMMA 2009

14 t/m 26 september 2009: langs de belangrijkste kloosters van SERVIË, rondreis.

    Zoals de hele Balkan is ook Servië bezaaid met prachtige orthodoxe kloosters en kerken, ware monumenten van de Servische geschiedenis en cultuur. Een aantal van deze vaak zeer oude gebouwen, beschilderd met fresco’s in een geheel eigen stijl, zijn opgenomen op de werelderfgoedlijst van de UNESCO.

    Landschappelijk is Servië zeer de moeite waard: het noorden bestaat uit zacht glooiende, vruchtbare vlakten, in het oosten en het zuidoosten liggen grote bergketens en brede riviervalleien, het westen is bergachtig en wordt doorsneden door talrijke kloven, en het hart van Servië wordt gekenmerkt door de uitgestrekte bossen van de provincie Šumadija.

    'Langs de belangrijkste kloosters van Servië', georganiseerd door de Brediusstichting in samenwerking met Karatanova-tours, voert vanaf Belgrado langs de oudste en belangrijkste kloosters en kerken in de Vojvodina, in het bergachtige West-Servië, in de oudste Servische provincie, Raška, en in het lieflijke Centraal-Servië.

Deze reis was aanvankelijk gepland voor mei 2008. Om verschillende redenen moest toen helaas besloten worden de reis uit te stellen.

Vriendelijk verzoeken wij de donateurs – als zij dat nog niet gedaan hebben -, hun donatie 2009 (minimaal € 10,-) over te maken op rek. nr. 12 15 02 147 t.n.v. de A.A. Brediusstichting te Hernen.