SYMPOSIA
29
en 30 september: EAST AND WEST IN THE CRUSADER STATES, III: CULTURAL AND
RELIGIOUS CROSSROADS.
5, 6 en 7 oktober: EASTERN CHRISTIANS IN WESTERN
EUROPE: THE BURDEN OF THE PAST AND THE CHALLENGE OF THE DIASPORA. De
organisatie van dit symposium is in handen van het Instituut voor Oosters
Christendom te Nijmegen en de Faculté de théologie catholique te Lille,
Frankrijk. Tijdens het symposium worden door een twintigtal
sprekers uit Frankrijk, België, Libanon, Nederland, Noorwegen en Duitsland
verschillende aspecten belicht van de migratie van de christenen uit het
Midden-Oosten naar West-Europa.
Voor inlichtingen kunt u zich wenden tot het Instituut voor Oosters Christendom,
tel. 024-3615603.
Aan de hand van dia's van schilderijen, mozaïeken,
fresco's, miniaturen
en natuurlijk iconen, behandelt de spreekster op 22 oktober het leven van
Jezus op aarde, op 19 november de Gelijkenissen
- kostbare
miniaturen brengen vele daarvan in beeld -, op 17
december het wijnwonder te Kana, de broodvermenigvuldiging en de
wonderbare genezingen, en vanaf 14 januari de Lijdensweek
of Heilige week, die begint met de Intocht van Jezus in Jeruzalem en eindigt met
Zijn dood aan het kruis.
Heleen Pijl is kunsthistorica.
Tijdens en na haar studie heeft zij zich gespecialiseerd in de iconenkunst.
29
oktober en 10 december, aanvang 14.00 uur: VAN PSELLOS TOT PLETHON: DE
NEOPLATONISCHE TRADITIE IN BYZANTIUM, twee studiebijeenkomsten onder leiding
van dr. Eva de Vries. Met deze bijeen-komsten wordt de serie HET
NEOPLATONISME, die in oktober 1999 van start is gegaan, vervolgd. Doel van deze
serie is de oorsprong, ontwikkeling en fundamentele invloed van het
Neoplatonisme op het christendom en daarmee de christelijke wereld en zijn
cultuur te bestuderen. De deelnemers ontvangen bij elke bijeenkomst
tekstgedeelten in vertaling, die ingeleid, gelezen en uitvoerig besproken
worden.
Evenals de antieke Griekse literatuur in het algemeen zijn de teksten der
neoplatonische filosofen bewaard gebleven in manuscripten die vervaardigd werden
in de 9e en 10e eeuw. Met deze ‘reddingsactie’ ging echter geen
zelfstandige, filosofische activiteit gepaard. Pas in de 11e eeuw zien we een
herleving van werkelijke interesse voor de neoplatonische auteurs zelf, in het
bijzonder voor Proklos. Deze door Psellos geïnaugureerde beweging zette door in
de 12e eeuw en bleef, ondanks verzet van kerkelijke zijde, tot in de 15e eeuw
een rol spelen. Waarin bestond Proklos’ aantrekkingskracht voor de orthodoxen?
Wat vonden de Byzantijnen bij Proklos wat ze niet bij hun eigen theologen konden
vinden? Dit zijn de centrale vragen waardoor we ons bij ons onderzoek zullen
laten leiden.
Op
29 oktober frissen we onze kennis van Pseudo-Dionysios op - voor hem was
Proklos reeds de belangrijkste bron van inspiratie -, luisteren we naar enige
neoplatonische echo’s uit later eeuwen en verdiepen ons dan in enkele teksten
van Michael Psellos, o.a. zijn allegorie over de Gouden Keten (Ilias, 8, vv
17-27), die al het Zijnde met elkaar verbindt, en zijn werk over de
‘Chaldeeuwse Orakels’. De bijeenkomst op 10 december wordt gewijd aan
de Proklos-controverse van de 12e eeuw. Proklos wordt ‘salonfähig’: Isaac
Sebastokrator, zoon van keizer Alexios Komnenos, schrijft zelfs drie
verhandelingen in Proklos’ geest over de Voorzienigheid, het Lot en het
bestaan van het kwaad. Bisschop Nicolaas van Methone keert zich tegen de
Proklos-verering met een heel boek waarin hij Proklos’ Theologische
Elementenleer propositie voor propositie weerlegt.
21
januari 2001, aanvang 14.00 uur: MESSIANISCHE STRÖMUNGEN IM 16.
JAHRHUNDERT, door prof. dr. Rainer Stichel. Rainer Sichel is
Byzantinoloog en Kunsthistoricus en als hoogleraar verbonden aan het Institut für
Byzantinistik van de Universiteit van Münster.
In het jaar 1561 bereikte een merkwaardig bericht, afkomstig uit Constantinopel,
Venetië. Binnen afzienbare tijd, zo luidde het, zouden de tien verloren stammen
van de Israëlieten (die in het jaar 732 v. C. door de Assyriërs uit Palestina
gedeporteerd werden en vervolgens verdwenen waren) vanachter de Kaukasus te
voorschijn komen, de Osmaanse macht vernietigen en naar het Heilig Land
terugkeren. Het nieuws verspreidde zich snel door heel Europa, waaronder ook de
Nederlanden. Tijdens de dia-lezing wordt de oorsprong van het bericht, die in de
voorstelling van het volk van Israël als het volk van de twaalf stammen ligt,
behandeld en nagegaan wat de uitwerking van dit bericht was op de verwachtingen
omtrent het spoedige einde van de wereld bij de joden en de christenen in de 16e
en 17e eeuw.
CURSUSSEN
(Voor
aanmeldingen en inlichtingen kunt u zich wenden tot de A.A. Brediusstichting.)
4 november, van
11.00 tot ca. 17.00 uur: (OUD-)KERKSLAVISCH voor geïnteresseerden
met een basiskennis van het (Oud-)kerkslavisch. Centraal staan teksten uit de
Kerkslavische liturgische boeken en de hagiografie en
opschriften op iconen. Docent: Victoria van Aalst.
11
november en 16 december 2000 en 20 januari 2001, van 13.30 tot 16.30 uur, CONVERSATIE NIEUWGRIEKS voor
gevorderden in de vorm van ronde-tafelgesprekken in het Grieks, o.l.v. drs. Danaï
Kondaksis.
Het schimmenspel, karagkiozis, vormt het thema van deze bijeenkomsten.
Speciaal voor schimmenspel geschreven toneelstukken worden toegelicht en
gezamenlijk gelezen en beluisterd.
CONCERTEN
5
november, aanvang 12.00 uur: koffieconcert. Bianca Manoleanu,
sopraan, en Remus Manoleanu, piano, brengen werken ten gehore van B.
Britten, H. Purcell, G.Fr. Händel, J. Brahms en Dvořák.
Bianca Manoleanu werd in 1958 geboren te Boekarest, Roemenië. Zij
studeerde aan de University of Music in haar geboorteplaats bij de beroemde
Roemeense sopraan Emilia Petrescu. In eigen land won zij de eerste prijs voor
liedinterpretatie tijdens het Gh. Dima-concours en de nationale prijs voor
kamermuziek. Met verschillende orkesten heeft zij gezongen in o.a. Hongarije,
Bulgarije, Spanje, Frankrijk, Duitsland, Schotland, de Verenigde Staten en
Japan. Regelmatig geeft zij liedrecitals met haar man in binnen- en buitenland.
Tevens heeft zij een professoraat aan de Academie voor Theater en Film en aan de
University of Music te Boekarest.
Remus Manoleanu werd in 1949 geboren te Alba Iulia, Roemenië. Hij
studeerde piano aan de University of Music te Boekarest en aan het
Conservatorium van Moskou. Hij treedt vaak op als solist en als liedbegeleider
in binnen- en buitenland. Van zijn spel zijn vele opnamen gemaakt voor de
Roemeense radio en televisie. Hij maakte tournees door Rusland, Korea, Engeland,
Ierland, Schotland, Brazilië en Duitsland.
3 december,
aanvang 14.30 uur: het Pallas trio met Daan Kuiper, klarinet, Mieke
Honingh, altviool en Enst Paul Fuchs, piano. Zij spelen o.a. de 8 Stücke
op. 83 van Max Bruch en het Kegelstatt-trio (1786) KV 498 van Mozart.
Daan Kuiper studeerde aan het Conservatorium van Utrecht bij Jan Cober.
In 1994 studeerde hij af als uitvoerend musicus. Tijdens zijn studie maakte hij
deel uit van het Nationaal Jeugd Harmonieorkest en remplaceerde hij bij o.a.
het Rotterdams Philharmonisch Orkest en het Amsterdam Wind Orchestra. Als
klarinettist is hij verbonden aan de Marinierskapel der Koninklijke Marine. Ook
is hij docent aan de Biltse Muziekschool.
Mieke Honingh groeide op in een muzikaal gezin en begon op zeer jeugdige
leeftijd met vioollessen. Na een succesvolle opleiding aan het Conservatorium
van Amsterdam (viool bij Leo Boelens en altviool bij Matthias Maurer) studeerde
ze in 1988 af aan het Utrechts Conservatorium. Ze is tweede solo-altist bij het
Metropole Orkest en speelt ook in het Gustav Klimt Strijkkwartet en in Alt-tijd,
het altvioolkwartet van Esther Apituley.
Ook Ernst Fuchs studeerde aan het Utrechts Conservatorium en wel bij
Sumiko Nagaoka. In 1997 studeerde hij af met een negen voor zijn examen
uitvoerend musicus. In hetzelfde jaar gaf hij een recital in het muziekcentrum
Vredenburg. Hij trad op als solist in verschillende pianoconcerten. Ernst Paul
heeft een lespraktijk en verleent medewerking aan orkest-, directie-, zang- en
kamermuziekprojecten in wisselende bezetting.
26
december,
aanvang 14.30 uur: Kerstconcert. Het leek ons juist op de valreep nog een
bijdrage te leveren aan de viering van het Bachjaar met een speciaal
Bach-programma. Uitvoerenden: Bas van Hengel, cello, en Naoki Ueo,
klavecimbel. Het is aan te raden tijdig plaatsen te reserveren voor dit
kerstconcert.
Bas van Hengel studeerde cello bij Dmitri Ferschtman en barokcello bij
Wouter Möller aan het Sweelinck Conservatorium Amsterdam. Hij won prijzen op
het Concours Musica Antiqua Brugge 1999 en is actief in vele
kamermuziekensembles en barokorkesten, o.a. het Belle van Zuylen Kwartet, het
Ensemble Phoebus Amsterdam, het Netherlands Bach Collegium, het Florilegium
Musicum en het Utrechts Barokconsort. Hij geeft regelmatig concerten in heel
Europa en maakte met het ensemble Affetti Musicali deze zomer een concertreis
naar Argentinië.
Naoki Ueo studeerde piano en klavecimbel in Japan en vervolgde zijn
studie bij Gustav Leonhardt en Anneke Uittenbosch aan het Sweelinck
Conservatorium te Amsterdam. Vervolgens studeerde hij fortepiano bij Stanley
Hoogland in Den Haag. Hij won diverse prijzen op concoursen in Japan en Europa
(Brugge 1995). Hij is lid van verschillende ensembles (Spiritus Novus, The Hague
Fortepiano Trio) en speelde fortepianoconcerten van Mozart en Beethoven o.l.v.
Phillippe Herreweghe. In heel Europa, Japan en Zuid-Amerika gaf hij concerten.
28
januari 2001, aanvang 14.30 uur: donateursconcert met Rianne Vogten,
sopraan, Harmen Klomp, klarinet, en Rob van Heck, piano. Het
programma voor de pauze is gewijd aan Schubert; na de pauze worden werken van
Debussy, Liszt en Gounot ten gehore gebracht.
Rianne Vogten studeerde in 1977 af aan het Conservatorium van Maastricht.
Ze verleende solistische medewerking aan missen en oratoria, bij diverse koren
werkte ze als gastsoliste mee aan opera’s en concerten, en nu geeft ze met de
pianist Rob van Heck regelmatig liedrecitals in binnen- en buitenland.
Rob van Heck studeerde piano- en kamermuziek aan het Conservatorium van
Maastricht bij Frederic Meinders. In 1987 behaalde hij cum laude het diploma
Uitvoerend Musicus en twee jaar later sloot hij zijn studie kamermuziek,
eveneens cum laude, af. Hij trad vaak op als solist, begeleid door orkest. Nu
speelt hij voornamelijk kamermuziek in verschillende ensembles.
Ook Harmen Klomp volgde zijn opleiding aan het Conservatorium van
Maastricht. In 1989 behaalde hij het diploma Docerend Musicus en in 1991 dat van
Uitvoerend Musicus. Hij speelde bij het Aeolusensemble als eerste klarinettist.
Nu is hij als eerste klarinettist verbonden aan het Piet Jeegers Clarinetchoir
en het Philips Symfonieorkest. Ook als docent is hij zeer actief.
POËZIE,
TONEEL EN KUNST
11
november, 19.30: RONDOM POËZIE. Het programma valt uiteen in drie
gedeelten. Arjen Struyk, kenner en liefhebber van poëzie, opent de avond
met een inleiding die hij de titel gaf ‘Bij wijze van spreken’. Uitgangspunt
van deze inleiding is de stem van de dichter in het geschreven woord. De dichter
Dick Zaal leest voor uit zijn nieuwste bundel Opgewaaid bladval.
Eerder publiceerde hij in literaire tijdschriften en in 1999 verscheen zijn
bundel Slakken gestrooid. Wim van Wolferen, pianist, componist en
voormalig docent muziektheorie aan het Conservatorium van Arnhem speelt werken
van Beethoven en Bartok.
Het is noodzakelijk een plaats te reserveren voor deze avond.
26
november, aanvang 15.00 uur en 1 december, aanvang 19.30 uur: DE
GROOTINQUISITEUR: EEN THEATRALE VERTELLING door Cecile Op de Macks en
Marten Buwalda die samen het Theater
Op de Macks vormen.
Karamazov
na over een aantal indringende belevenissen van de afgelopen dagen en de
‘onzin die hij heeft uitgekraamd na jarenlang zwijgen’. Zijn vader had een
familiebijeenkomst georganiseerd bij de starets, die volledig uit de hand was
gelopen. Broer Dmitri loopt met een geweer rond het huis omdat ‘de ouwe’ hem
zijn liefje probeert af te pakken. De gehate ‘lakei van zijn vader’,
Ivan’s onechte broer Smertjakov, zinspeelt op ‘dingen die staan te
gebeuren’. Aan Aljosja, de jongste broer, vertelt Ivan zijn verhaal ‘De
Grootinquisiteur’: deze legt Christus het zwijgen op, omdat hij Hem
verantwoordelijk stelt voor al het onheil in de wereld.
Cecile Op de Macks en Marten Buwalda houden zich vanaf 1973
professioneel bezig met het fenomeen ‘theater’ in al zijn vormen. Door hun
ontmoeting met de Orthodoxe Kerk kwamen zij opnieuw op het pad van Dostoevskij
en De gebroeders Karamazov.
Entrée, inclusief programma en koffie,
f 17,50. Het is noodzakelijk een plaats te reserveren.
9 november t/m 24 december: DANTE’S
DIVINA COMMEDIA. Een
tentoonstelling van pasteltekeningen, aquarellen en olieverfschilderijen op het
thema van Dante’s Hel, Louteringsberg en Paradijs van de Russische kunstenaar Igor
Valiulin.
Valiulin heeft zijn inspiratie vrijwel altijd geput uit de literatuur,
vooral uit de werken van Ovidius, Poesjkin en Dante. Als kunstenaar treedt hij
in een beeld- en kleurrijke dialoog met de schrijvers. De belangstelling voor zijn Ovidius-tentoonstelling in Hernen in 1996 was enorm.
Openingstijden: donderdag t/m zondag van 11.00 tot 17.00 uur